ഖബര്‍ കെട്ടി പൊക്കല്‍ ഇസ്ലാമില്‍ പാടുണ്ടോ???

 പ്രവാചക വചനം

«لَعَنَ اللهُ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِد» [رواه البخاري ومسلم]

ജൂതന്മാരെയും നസ്വാറാക്കളെയും അല്ലാഹു ശപിക്കട്ടെ, കാരണം അവര്‍ അവരുടെ നബിമാരുടെ ഖബറിടങ്ങള്‍  ആരാധനാസ്ഥലങ്ങളായി സ്വീകരിച്ചു" (ബുഖാരി, മുസ്‌ലിം).

 _________________________________

عن جابر بن عبد الله الأنصاري رضي الله عنه: «نَهَى رَسُولُ الله صلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم أَنْ يُجَصِّصَ الْقَبْرَ، وَأَنْ يَقْعَدَ عَلَيْهِ، وَأَنْ يَبْنِيَ عَلَيْهِ»  [رواه الإمام مسلم في صحيحه]

ജാബിര്‍ (റ) പറയുന്നു: "ഖബര്‍ കുമ്മായം തേക്കുന്നതും, അതിന്മേല്‍ ഇരിക്കുന്നതും, അതിന്റെ മുകളില്‍ കെട്ടിടമുണ്ടാക്കുന്നതും നബി സ്വല്ലല്ലാഹു  അലൈഹി വസല്ലം വിലക്കിയിട്ടുണ്ട്. (മുസ്‌ലിം).

_________________________________

«لاَ تُصَلُّوا إِلَى قَبْرٍ وَلاَ تُصَلُّوا عَلَى قَبْرٍ»

"നിങ്ങള്‍ ഖബ്റിന്റെ മുകളില്‍ വെച്ചോ ഖബറിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു കൊണ്ടോ  നമസ്കരിക്കരുത് ". 

_________________________________

ഖബറുകള്‍ ആരാധനാ കേന്ദ്രങ്ങളാക്കാന്‍ പാടില്ല. അതിന്റെ അടുത്തുവെച്ച്  ഇബാദത്തുകള്‍ അനുഷ്ഠിക്കാന്‍ പാടില്ല. ഇത് ശിര്‍ക്ക് കടന്നു വരാനുള്ള വഴികള്‍ അടക്കുവാന്‍ വേണ്ടിയുള്ള ശറഇന്റെ കല്പനയാണ്. 

മരണപ്പെട്ടു  പോയ പുണ്യ പുരുഷന്മാരുടെയും മഹാത്മാക്കളുടെയും രൂപം കൊത്തി വെക്കുകയും, അവരുടെ ശവകുടീരങ്ങള്‍ കെട്ടിപ്പൊക്കുകയും ആരാധനകളും അര്‍ച്ചനകളും നടത്തുകയും ചെയ്യുന്ന രീതി പണ്ടുകാലം തൊട്ടു തന്നെയുണ്ട്. ഇത് ഇസ്‌ലാം കര്‍ശനമായി വിലക്കി. നൂഹ് നബി (അലൈഹിസ്സലാം) യുടെ ജനതയില്‍ ശിര്‍ക്ക് വന്നത് അവരിലെ പുണ്യ പുരുഷന്മാരിലൂടെയായിരുന്നുവെന്നത്  ഇവിടെ പ്രത്യേകം സ്മര്യമാണ്. അവരെ ഓര്‍ക്കാന്‍ വേണ്ടി എന്ന നിലയിലല്ലാതെ, ആരാധിക്കണം എന്ന ഉദ്ദേശം അവര്‍ക്കുണ്ടായിരുന്നില്ല. പക്ഷെ, പിശാച് വെറുതെയിരുന്നില്ല. ആദ്യ തലമുറ കഴിയുകയും പുതിയ തലമുറ വരികയും ചെയ്തപ്പോള്‍ അവരെ അവര്‍ ഇബാദത്ത് ചെയ്യുവാന്‍ തുടങ്ങി.


ഇബ്നുല്‍ ഖയ്യിം രഹ്മതുല്ലാഹി അലൈഹി പറയുന്നു:
ഇസ്‌ലാം ദീനില്‍ പള്ളിയും ഖബ്റും ഒരുമിച്ചു ചേരുകയില്ല. ഇതിലേതാണോ രണ്ടാമതുണ്ടായത് അത് നീക്കപ്പെടണം. ആദ്യമുണ്ടായതിനെ നിലനിര്‍ത്തണം. ഇനി അത് രണ്ടും ഒരുമിച്ചുണ്ടായതാണെങ്കിലും അനുവദനീയമല്ല. അത് നിലനിര്‍ത്താന്‍ പറ്റുകയുമില്ല. നബി സ്വല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമയുടെ വിലക്കുള്ളതിനാല്‍ ഈ പള്ളിയില്‍ വെച്ച് നമസ്കാരം നിര്‍വഹിക്കാനും പാടുള്ളതല്ല... അല്ലാഹു നബിമാരിലൂടെ നിയോഗിച്ച ഇസ്‌ലാം ദീന്‍ ഇതാണ്. എന്നാല്‍ ഇക്കാര്യങ്ങള്‍ ജനങ്ങള്‍ക്കന്ന്യമായിക്കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. (സാദുല്‍ മആദ്).

ശാഫി മദ്അബിലെ പ്രമുഖ പണ്ഡിതൻ ഹൈതമി പറയുന്നത് കാണുക

وَوَجْهُ أَخْذِ اتِّخَاذِ الْقَبْرِ مَسْجِدًا مِنْهَا وَاضِحٌ، لِأَنَّهُ لُعِنَ مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ بِقُبُورِ أَنْبِيَائِهِ وَجُعِلَ مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ بِقُبُورِ صُلَحَائِهِ شَرَّ الْخَلْقِ عِنْدَ اللَّهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، فَفِيهِ تَحْذِيرٌ لَنَا كَمَا فِي رِوَايَةِ: «يُحَذِّرُ مَا صَنَعُوا» : أَيْ يُحَذِّرُ أُمَّتَهُ بِقَوْلِهِ لَهُمْ ذَلِكَ مِنْ أَنْ يَصْنَعُوا كَصُنْعِ أُولَئِكَ فَيُلْعَنُوا كَمَا لُعِنُوا

فَإِنَّ أَعْظَمَ الْمُحَرَّمَاتِ وَأَسْبَابِ الشِّرْكِ الصَّلَاةُ عِنْدَهَا وَاِتِّخَاذُهَا مَسَاجِدَ أَوْ بِنَاؤُهَا عَلَيْهَا.
وَالْقَوْلُ بِالْكَرَاهَةِ مَحْمُولٌ عَلَى غَيْرِ ذَلِكَ إذْ لَا يُظَنُّ بِالْعُلَمَاءِ تَجْوِيزُ فِعْلٍ تَوَاتَرَ عَنْ النَّبِيِّ - صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ - لَعْنُ فَاعِلِهِ، وَتَجِبُ الْمُبَادَرَةُ لِهَدْمِهَا وَهَدْمِ الْقِبَابِ الَّتِي عَلَى الْقُبُورِ إذْ هِيَ أَضَرُّ مِنْ مَسْجِدِ الضِّرَارِ لِأَنَّهَا أُسِّسَتْ عَلَى مَعْصِيَةِ رَسُولِ اللَّهِ - صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ - لِأَنَّهُ نَهَى عَنْ ذَلِكَ وَأَمَرَ - صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ - بِهَدْمِ الْقُبُورِ الْمُشْرِفَةِ، وَتَجِبُ إزَالَةُ كُلِّ قِنْدِيلٍ أَوْ سِرَاجٍ عَلَى قَبْرٍ وَلَا يَصِحُّ وَقْفُهُ وَنَذْرُهُ انْتَهَى.

ചുരുക്ക ആശയം:

" പ്രവാചകന്‍മാരുടെ ക്വബ്റുകള്‍ ആരാധാകേദ്രങ്ങളാക്കിയവര്‍ ശപിക്കപ്പെടുകയും മഹാന്മാരുടെ ക്വബ്റുകള്‍ അപ്രകാരം ചെയ്തവര്‍ അന്ത്യാളില്‍ ഏറ്റവും ദുഷിച്ചവര്‍ ആണെന്ന് പറയുകയുമൊക്കെ ചെയ്തത്, ഈ സമുദായം അപ്രകാരം ചെയ്യാതിരിക്കുവാനും അതുവഴി അവര്‍ ശപിക്കപ്പെടാതിരിക്കാനുമുള്ള താക്കീതാണ്. അമ്പിയാ-ഔലിയാക്കളുടെ ക്വബ്റുകളോടുള്ള ആദരവിനാലും ബര്‍കത്തിനാലും അവയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ് നിസ്കരിക്കല്‍ ഹറാമാണെന്ന് നമ്മുടെ പണ്ഡിതന്മാര്‍ പറയാന്‍ കാരണമിതാണ്. അത് വന്‍ പാപമാണെന്ന് മേല്‍പറയപ്പെട്ട ഹദീസുകളില്‍ നിന്നും വ്യക്തമാണ്.......... 

ഹറാമുകളില്‍ ഏറ്റവും ഗൌരവമേറിയതും ശിര്‍ക്കിന്റെ കാരണങ്ങളില്‍ പെട്ടതുമാണ് ക്വബ്റിന് സമീപം ഇരിക്കലും അതിനെ ആരാധാകേന്ദ്രമാക്കലും അതിനെ കെട്ടിയുണ്ടാക്കലും. കറാഹത്താണ് എന്ന് പലരും അഭിപ്രായപ്പെട്ടത് മറ്റുഅര്‍ത്ഥങ്ങളിലാണ് എന്ന് മസ്സിലാക്കണം. കാരണം ശപിക്കപ്പെട്ടതായി നബി(സ)യില്‍ നിന്ന് വളരെ വ്യക്തമായി (മുതവാതിറായി) സ്ഥിരപ്പെട്ടകാര്യം പണ്ഡിതന്മാര്‍ അനുവദീയമാക്കുമെന്ന് വിചാരിക്കപ്പെടാവതല്ല. അത്തരം കേന്ദ്രങ്ങളും അത് പോലെ ക്വബ്റിന് മീതെയുള്ള ഖുബ്ബകളുമെല്ലാം പൊളിക്കാന്‍ ധൃതികാണിക്കല്‍ നിര്‍ബന്ധമാണ്. കാരണം അവ (മുനാഫിഖുകള്‍ നിര്‍മ്മിച്ച) മസ്ജിദുള്ളിറാറിക്കോള്‍ അപകടകാരികളാണ്. നബി(സ)ക്ക് എതിരായിട്ടാണല്ലോ അവസ്ഥാപി ക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. നബി(സ) അവ വിരോധിക്കുകയും ഉയര്‍ത്തപ്പെട്ട ക്വബ്റുകള്‍ പൊളിക്കാന്‍ കല്‍പിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടു ണ്ട് . ക്വബ്റിന് മീതെയുള്ള മുഴുവന്‍ വിളക്കുകളും നീക്കല്‍ നിര്‍ബന്ധവുമാണ്. അവയൊക്കെ നേര്‍ച്ചയാക്കുകയോ, വഖഫ് ചെയ്യുകയോ, ചെയ്താല്‍ അത് സഹീഹാകുകയുമില്ല"
(സവാജിര്‍ 1/120)

الْكَبِيرَةُ الثَّالِثَةُ وَالرَّابِعَةُ وَالْخَامِسَةُ وَالسَّادِسَةُ وَالسَّابِعَةُ وَالثَّامِنَةُ وَالتِّسْعُونَ: اتِّخَاذُ الْقُبُورِ مَسَاجِدَ، وَإِيقَادُ السُّرُجِ عَلَيْهَا، وَاِتِّخَاذُهَا أَوْثَانًا، وَالطَّوَافُ بِهَا، وَاسْتِلَامُهَا، وَالصَّلَاةُ إلَيْهَا"

93 മുതല്‍ 99 വരെയുള്ള വന്‍പാപങ്ങള്‍ ക്വബ്റുകള്‍ ആരാധാലയ കേന്ദ്രങ്ങളാക്കല്‍, അതിന്മല്‍ വിളക്ക് കത്തിക്കല്‍, അവയെ വിഗ്രഹങ്ങളാക്കല്‍, അവയെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യല്‍, അവയെ തൊട്ടുമുത്തല്‍, അതിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ് നിസ്കരിക്കല്‍ എന്നിവയാണ്''
(സവാജിര്‍ 11/120)

• .( قَالَ الشَّافِعِيُّ فِي الْأُمِّ : وَرَأَيْتُ الْأَئِمَّةَ بِمَكَّةَ يَأْمُرُونَ بِهَدْمِ مَا يُبْنَى ، وَيُؤَيِّدُ الْهَدْمَ قَوْلُهُ : ( وَلَا قَبْرًا مُشْرِفًا إِلَّا سَوَّيْتَهُ
  
  "അല്‍ ഉമ്മി’ല്‍ ഇമാം ശാഫീ(റ) പറഞ്ഞു: ‘മക്കയിലെ ഇമാമീങ്ങള്‍ ഖബറിന്മേല്‍ നിര്‍മ്മിക്കപെട്ടവയെല്ലാം പൊളിച്ചുകളയാന്‍ കല്‍പ്പിക്കുന്നത് ഞാന്‍ കണ്ടിട്ടുണ്ട്. ‘ഖബറിന്മേല്‍ നിര്‍മ്മിക്കപെട്ടവയെല്ലാം പൊളിച്ചുകളയണം എന്ന് ഇമാം ശാഫീ(റ) പറഞ്ഞതിന് നബി(സ)യുടെ വചനം തെളിവാകുന്നു. (‘ഉയര്‍ത്തപ്പെട്ട ഖബറുകളെല്ലാം നീ നിരപ്പാക്കണം’എന്നാണു ആ നബിവചനം.)"
  
   ( صحيح مسلم » كتاب الجنائز » باب النهي عن تجصيص القبر والبناء عليه ) 

_________________________________

وَأُحِبُّ أَنْ لَا يُزَادَ فِي الْقَبْرِ تُرَابٌ مِنْ غَيْرِهِ وَلَيْسَ بِأَنْ يَكُونَ فِيهِ تُرَابٌ مِنْ غَيْرِهِ بَأْسٌ إذًا إذَا زِيدَ فِيهِ تُرَابٌ مِنْ غَيْرِهِ ارْتَفَعَ جِدًّا ، وَإِنَّمَا أُحِبُّ أَنْ يُشَخِّصَ عَلَى وَجْهِ الْأَرْضِ شِبْرًا أَوْ نَحْوَهُ وَأُحِبُّ أَنْ لَا يُبْنَى ، وَلَا يُجَصَّصَ فَإِنَّ ذَلِكَ يُشْبِهُ الزِّينَةَ وَالْخُيَلَاءَ ، وَلَيْسَ الْمَوْتُ مَوْضِعَ وَاحِدٍ مِنْهُمَا ، وَلَمْ أَرَ قُبُورَ الْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارِ مُجَصَّصَةً ( قَالَ الرَّاوِي ) : عَنْ طَاوُسٍ : { إنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ تُبْنَى الْقُبُورُ أَوْ تُجَصَّصَ } ( قَالَ الشَّافِعِيُّ ) : وَقَدْ رَأَيْت مِنْ الْوُلَاةِ مَنْ يَهْدِمَ بِمَكَّةَمَا يُبْنَى فِيهَا فَلَمْ أَرَ الْفُقَهَاءَ يَعِيبُونَ ذَلِكَ

" മറ്റ് മണ്ണ് അവിടെ ഖബറിന്‍മേല്‍ ചേര്‍ക്കാതിരിക്കലാണ് എനിക്കിഷ്ടം. വേറെ മണ്ണ് അതില്‍ ചേര്‍ന്നാല്‍, മറ്റു കുഴപ്പമുണ്ടാകുന്നത് കൊണ്ടല്ല ഞാനങ്ങനെ പറയുന്നത്. ഖബറിന്റെ ഉയരം കൂടിപ്പോകുമോ എന്ന കാരണമാണ് വേറെ മണ്ണ് ചേര്‍ക്കരുത് എന്ന് പറയാന്‍ കാരണം. ഒരു ചാണോ അതിനടുത്തോ ഖബര്‍  ഉയര്‍ത്താനാണ് ഞാന്‍ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നത്.  ഖബറിന്‍മേല്‍ എടുപ്പുണ്ടാക്കുന്നതോ തേപ്പ് നടത്തുന്നതോ എനിക്കിഷ്ടമല്ല. അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത് അലങ്കാരത്തിനോ അഹങ്കാരത്തിനോ ആണല്ലോ ഉപകരിക്കുക. മരണമെന്നത് അതിനൊന്നുമല്ലല്ലോ. മുഹാജിറുകളുടെയോ അന്‍സ്വാറുകളുടെയോ ഖബറുകള്‍ തേപ്പ് നടത്തിയിരുന്നതായി ഞാന്‍ അറിയുന്നില്ല.”

ത്വാവൂസ് (റ) ല്‍ നിന്ന് നിവേദനം : ഖബ്‌റുകള്‍ കുമ്മായമിടുക, അതിന്മേല്‍ വല്ലതും നിര്‍മിക്കുക എന്നിവ നബി(സ) നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നു.'' 

 _________________________________

( قَالَ الشَّافِعِيُّ ) : وَيُسَطَّحُ الْقَبْرُ ، وَكَذَلِكَ بَلَغَنَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { أَنَّهُ سَطَّحَ قَبْرَ إبْرَاهِيمَ ابْنِهِ ، وَوَضَعَ عَلَيْهِ حَصًى مِنْ حَصَى الرَّوْضَةِ } ، وَأَخْبَرَنَا إبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍعَنْ أَبِيهِ { أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَشَّ عَلَى قَبْرِ إبْرَاهِيمَ ابْنِهِ ، وَوَضَعَ عَلَيْهِ حَصْبَاءَ } ، وَالْحَصْبَاءُ لَا تَثْبُتُ إلَّا عَلَى قَبْرٍ مُسَطَّحٍ ، وَقَالَ بَعْضُ النَّاسِ : يُسَنَّمُ الْقَبْرُ ، وَمَقْبَرَةُ الْمُهَاجِرِينَ ، وَالْأَنْصَارِ عِنْدَنَا مُسَطَّحٌ قُبُورُهَا ، وَيُشْخَصُ مِنْ الْأَرْضِ نَحْوٌ مِنْ شِبْرٍ ، وَيَجْعَلُ عَلَيْهَا الْبَطْحَاءَ مَرَّةً وَمَرَّةً تُطَيَّنُ ، وَلَا أَحْسِبُ هَذَا مِنْ الْأُمُورِ الَّتِي يَنْبَغِي أَنْ يَنْقُلَ فِيهَا أَحَدٌ عَلَيْنَا ، وَقَدْ بَلَغَنِي عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَ : رَأَيْت قَبْرَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، وَأَبِي بَكْرٍ ، وَعُمَرَ مُسَطَّحَةً  

”ഖബറിന്റെ മുകള്‍ ഭാഗം പരത്തപ്പെടണം. നബി(സ്വ) അവിടുത്തെ പുത്രന്‍ ഇബ്‌റാഹീമിന്റെ ഖബര്‍  പരത്തിയെന്നും മുകളില്‍ ആ പ്രദേശത്തുള്ള ചരല്‍ വെച്ചുവെന്നും നമുക്ക് വിവരം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതിനു മുകളില്‍ ചരല്‍ വെച്ചുവെന്ന വിവരം ഇബ്‌റാഹീം (ഹദീസ് ഉദ്ധരിക്കുന്ന ആള്‍) എന്നോട് പറഞ്ഞു. മുകള്‍ ഭാഗം പരന്ന ഖബറിന്‍മേല്‍ അല്ലാതെ ചരല്‍ (ഉരുണ്ടു) വീഴാതെ നില കൊള്ളുകയില്ലല്ലോ.

ചിലര്‍ പറയുന്നത് ഖബര്‍  കൂര്‍ത്തതായിരിക്കണമെന്നാണ്. എന്നാല്‍, മുഹാജിറുകളുടെയും അന്‍സാറുകളുടെയും ഖബറുകള്‍ മുകള്‍ ഭാഗം പരത്തപ്പെട്ടതായാണ് നാം മനസ്സിലാക്കിയിട്ടുള്ളത്. അങ്ങനെ അത് ഭൂമിയില്‍ നിന്ന് ഒരു ചാണ്‍ കണക്കെ ഉയര്‍ത്തണം. അതിനു മുകളില്‍ ചരല്‍ നിരത്തുകയും വേണം. മേല്‍ ഭാഗം കൂര്‍ത്തതായിരിക്കണമെന്ന ഒരു രിവായത്ത് ആരില്‍ നിന്നും കാണുന്നില്ല. നബി(സ്വ)യുടെയും സിദ്ദീഖ്, ഫാറൂഖ്(റ) എന്നിവരുടെയും ഖബറുകള്‍ പരത്തപ്പെട്ടതായി ഞാന്‍ കണ്ടുവെന്ന് ക്വാസിം ബിന്‍ മുഹമ്മദ്  പറഞ്ഞതായി എനിക്ക് വിവരം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.”

( الأم للشافعي » كتاب الجنائز » باب الخلاف في إدخال الميت القبر )

 _________________________________

 കെട്ടിപൊക്കിയ കബറുകള്‍ തട്ടി നിരപ്പാക്കുക.

• حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ  يَحْيَى، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ  يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ  سُفْيَانَ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ  أَبِي، الْهَيَّاجِ الأَسَدِيِّ قَالَ قَالَ لِي عَلِيُّ بْنُ أَبِي  طَالِبٍ أَلاَّ أَبْعَثُكَ عَلَى مَا بَعَثَنِي عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ  صلى الله عليه وسلم أَنْ لاَ تَدَعَ تِمْثَالاً إِلاَّ طَمَسْتَهُ وَلاَ  قَبْرًا مُشْرِفًا إِلاَّ سَوَّيْتَهُ ‏.‏  وَحَدَّثَنِيهِ أَبُو بَكْرِ بْنُ خَلاَّدٍ الْبَاهِلِيُّ، حَدَّثَنَا  يَحْيَى، - وَهُوَ الْقَطَّانُ - حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنِي  حَبِيبٌ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَقَالَ وَلاَ صُورَةً إِلاَّ طَمَسْتَهَا  ‏.‏
  (സഹീഹ് മുസ്ലിം)
  "അബുല്‍ഹയ്യാജ് (റ) നിവേദനം : അലി (റ) എന്നോട് പറഞ്ഞു,  നബി(സ) നിയോഗിച്ച അതെ സങ്കതിക്ക് വേണ്ടി താങ്കളെ ഞാന്‍ നിയോഗിക്കുന്നു. ഒരു വിഗ്രഹവും നീ തട്ടി നിരപ്പാക്കാതെ നീ ഒഴിവാക്കരുത്‌. കെട്ടി പൊക്കിയ ഒരു കബറും നിരപ്പാകാതെ വിടുകയും ചെയ്യരുത്."

പക്ഷെ ഇവിടെ ചില മുസ്ലിയാക്കള്‍തെട്ടിദ്ധരിപ്പിക്കാറുണ്ട് അത് മുശ്രിക്കുകളുടെ കബറിനെ പറ്റി ആണ് എന്ന്. മുസ്ലിങ്ങളുടെ കബറുകള്‍ തട്ടിനിരപ്പാക്കാതെ മുശ്രിക്കുകളുടെ കബറുകള്‍ തട്ടി നിരപ്പാക്കുക എന്നത് വിരോധാഭാസം ആണ് ഏവര്‍ക്കും ചിന്തിക്കാന്‍ പറ്റുന്നതെയുള്ളൂ. 

എന്നാല്‍ എന്താണ് അതിന്റെ വസ്തുത എന്ന് പരിശോധിക്കാം, അത് മുസ്ലിങ്ങളുടെതാണോ മുശ്രിക്കുകളുടെതാണോ ????

6487 - عَنِ الثَّوْرِيِّ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ قَالَ: قَالَ عَلِيٌّ لِأَبِي هَيَّاجٍ «أَبْعَثُكَ عَلَى مَا بَعَثَنِي عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَدَعْ قَبْرًا مُشْرِفًا إِلَّا سَوَّيْتَهُ، يَعْنِي قُبُورَ الْمُسْلِمِينَ وَلَا تِمْثَالًا فِي بَيْتٍ إِلَّا طَمَسْتَهُ» 

(الكتاب: المصنف) 

 "അബുല്‍ഹയ്യാജ് (റ) നിവേദനം : അലി (റ) എന്നോട് പറഞ്ഞു,  നബി(സ) നിയോഗിച്ച അതെ സങ്കതിക്ക് വേണ്ടി താങ്കളെ ഞാന്‍ നിയോഗിക്കുന്നു. ഒരു വിഗ്രഹവും നീ തട്ടി നിരപ്പാക്കാതെ നീ ഒഴിവാക്കരുത്‌. കെട്ടി പൊക്കിയ ഒരു കബറും നിരപ്പാകാതെ വിടുകയും ചെയ്യരുത്." 
മുസ്ലിങ്ങളുടെ ഖബറുകള്‍ ഉദ്ദേശിച്ചാണ് അദ്ദേഹം അപ്രകാരം പറഞ്ഞത്. വീട്ടിലുള്ള ഒരു വിഗ്രഹവും നശിപ്പിക്കാതെയും വിടരുത്"
(മുസന്നഫ് അബ്ദുല്‍ റസാക്ക് - 6487 )

അതുപോലെ ഹിജ്റ 500കളില്‍ ജീവിച്ച പണ്ഡിതന്‍ ഇബ്ന്‍ ഹാസിം(റ) പറയുന്നത് കൂടി കാണുക.. സമസ്തക്കാരുടെ വാദത്തെ തകര്‍ത്തെറിയുന്ന ഉദ്ധരണി....

قَالَ عَلِيٌّ: مَنْ زَعَمَ أَنَّهُ - عَلَيْهِ السَّلَامُ - أَرَادَ بِذَلِكَ قُبُورَ الْمُشْرِكِينَ فَقَدْ كَذَبَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ - صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ -؛ لِأَنَّهُ - عَلَيْهِ السَّلَامُ - عَمَّ بِالنَّهْيِ جَمِيعَ الْقُبُورِ، ثُمَّ أَكَّدَ بِذَمِّهِ مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ فِي قُبُورِ الْأَنْبِيَاءِ وَالصَّالِحِينَ. قَالَ عَلِيٌّ: فَهَذِهِ آثَارٌ مُتَوَاتِرَةٌ تُوجِبُ مَا ذَكَرْنَاهُ حَرْفًا حَرْفًا، وَلَا يَسَعُ أَحَدًا تَرْكُهَا.

الكتاب: المحلى بالآثار (2/348)
ابن حزم الأندلسي (384 - 456هـ، 995 - 1063م).

"ഇമാം അലി (ഇബ്നു ഹസം) പറഞ്ഞു: നബി ﷺ അതുകൊണ്ട് (ഖബറുകൾ നിരപ്പാക്കാൻ കൽപ്പിച്ചതുകൊണ്ട്) ഉദ്ദേശിച്ചത് മുശ്‌രിക്കുകളുടെ (ബഹുദൈവ വിശ്വാസികളുടെ) ഖബറുകൾ മാത്രമാണെന്ന് ആരെങ്കിലും വാദിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, അയാൾ അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂലിന്റെ ﷺ പേരിൽ കള്ളം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

കാരണം, നബി ﷺ ആ നിരോധനം എല്ലാ ഖബറുകൾക്കും പൊതുവായതാണ് നൽകിയിട്ടുള്ളത്. അതിനുപുറമെ, പ്രവാചകന്മാരുടെയും സ്വാലിഹീങ്ങളുടെയും (സജ്ജനങ്ങളുടെയും) ഖബറുകളിൽ ഇപ്രകാരം (കെട്ടിപ്പൊക്കലും ആരാധനാലയമാക്കലും) ചെയ്യുന്നവരെ അദ്ദേഹം ആക്ഷേപിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

അലി (ഇബ്നു ഹസം) തുടർന്നു: ഇവയെല്ലാം തന്നെ നാം അക്ഷരംപ്രതി പറഞ്ഞ കാര്യങ്ങളെ സ്ഥിരീകരിക്കുന്ന മുതവാത്തിറായ (അതിശക്തമായ കൈമാറ്റ പരമ്പരയുള്ള) നിവേദനങ്ങളാണ്. ഇത് ഉപേക്ഷിക്കാൻ ഒരാൾക്കും അനുവാദമില്ല."

 

എന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസിദ്ധ ഗ്രന്ഥം അല്‍ മുഅല്ലയില്‍ വ്യത്മായി രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.

  _____________________________

 

11795 - حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ كَثِيرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شُرَحْبِيلَ، أَنَّ عُثْمَانَ، خَرَجَ فَأَمَرَ بِتَسْوِيَةِ الْقُبُورِ، فَسُوِّيَتْ إِلَّا قَبْرَ أُمِّ عَمْرٍو، وَأَبِيهِ عُثْمَانَ فَقَالَ: «مَا هَذَا الْقَبْرُ؟» فَقَالُوا: قَبْرُ أُمِّ عَمْرٍو فَأَمَرَ بِهِ فَسُوِّيَ

الكتاب: الكتاب المصنف في الأحاديث والآثار (3/28)

ابن أبي شيبة، أبو بكر (159 - 235هـ ، 776 - 850م).

 "യസീദ് ബിൻ ഹാറൂൻ ഞങ്ങൾക്ക് നിവേദനം ചെയ്തു; സുലൈമാൻ ബിൻ കസീർ, സുഹ്‌രിയിൽ നിന്ന്, അദ്ദേഹം അബ്ദുള്ള ബിൻ ശുറഹ്‌ബീലിൽ നിന്ന് നിവേദനം ചെയ്യുന്നു:

ഒരിക്കൽ ഉസ്മാൻ (റ) (പുറത്തേക്ക്) വരികയും ഖബറുകൾ നിരപ്പാക്കാൻ കൽപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെ (അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന) ഖബറുകളെല്ലാം നിരപ്പാക്കപ്പെട്ടു; എന്നാൽ ഉമ്മു അംറുവിന്റെയും (ഉസ്മാൻ റ വിന്റെ മകൾ) തന്റെ പിതാവായ ഉസ്മാന്റെയും ഖബറുകൾ ഒഴികെ.

അപ്പോൾ അദ്ദേഹം (ഉസ്മാൻ റ) ചോദിച്ചു: 'എന്താണ് ഈ ഖബർ?' അവർ പറഞ്ഞു: 'ഇത് ഉമ്മു അംറുവിന്റെ ഖബറാണ്.' ഉടനെ അദ്ദേഹം ആ ഖബറും നിരപ്പാക്കാൻ കൽപ്പിക്കുകയും അത് നിരപ്പാക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു." (മുസന്നഫ്അബീ ശൈയ്ബ).

 

ഇതേ ഉദ്ധരണി അല്‍ബാനി(റ) യും ഉദ്ധരിക്കുന്നതായി കാണാം...

1 - عن عبد الله بن شرحبيل بن حسنة قال: رأيت عثمان بن عفان يأمر بتسوية القبور فقيل له هذا قبر أم عمرو بنت عثمان فأمر به فسوي (84) 

 الكتاب: تحذير الساجد من اتخاذ القبور مساجد
الألباني، محمد ناصر الدين (1332هـ- 1914م، 1420هـ - 1999م).

"അബ്ദുള്ള ബിൻ ശുറഹ്‌ബീൽ ബിൻ ഹസനയിൽ നിന്ന് നിവേദനം; അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു:

ഉസ്മാൻ ബിൻ അഫ്ഫാൻ (റ) ഖബറുകൾ നിരപ്പാക്കാൻ കൽപ്പിക്കുന്നത് ഞാൻ കണ്ടു. അപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തോട് പറയപ്പെട്ടു: 'ഇത് (അങ്ങയുടെ മകൾ) ഉമ്മു അംറു ബിൻത് ഉസ്മാന്റെ ഖബറാണ്.' ഉടനെ അദ്ദേഹം അത് (നിരപ്പാക്കാൻ) കൽപ്പിക്കുകയും അത് നിരപ്പാക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു."

 

حدثنا أبو زرعة قَالَ: حدثنا يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ قال: حدثنا عبد الله بن الْمُبَارَكِ قَالَ: أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شُرَحْبِيلَ بْنِ حَسَنَةَ قَالَ: رَأَيْتُ عُثْمَانَ يَأْمُرُ بِتَسْوِيَةِ الْقُبُورِ - قَالَ: وَمَرَّ بِقَبْرٍ، فَقَالَ: هَذَا قَبْرُ أُمِّ عَمْرِو بِنْتِ عُثْمَانَ، فَأَمَرَ بِهِ فَسُوِّيَ.

الكتاب: تاريخ أبي زرعة الدمشقي (1/629)
أبو زرعة (000 - 280 هـ [ كذا في الأعلام ] = 000 - 893 م)

  "അബൂ സുർഅത്ത് ഞങ്ങൾക്ക് നിവേദനം ചെയ്തു; യഹ്‌യ ബിൻ മഈൻ പറഞ്ഞു: അബ്ദുള്ള ബിൻ മുബാറക് ഞങ്ങൾക്ക് നിവേദനം ചെയ്തു; മഅ്മർ, സുഹ്‌രിയിൽ നിന്ന്, അദ്ദേഹം അബ്ദുള്ള ബിൻ ശുറഹ്‌ബീൽ ബിൻ ഹസനയിൽ നിന്ന് നിവേദനം ചെയ്യുന്നു; അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു:

ഉസ്മാൻ (റ) ഖബറുകൾ നിരപ്പാക്കാൻ കൽപ്പിക്കുന്നത് ഞാൻ കണ്ടു. അദ്ദേഹം ഒരു ഖബറിനരികിലൂടെ നടന്നുപോയപ്പോൾ (ചോദിച്ചു), അപ്പോൾ പറയപ്പെട്ടു: 'ഇത് ഉസ്മാന്റെ മകൾ ഉമ്മു അംറുവിന്റെ ഖബറാണ്.' ഉടനെ അദ്ദേഹം അത് (നിരപ്പാക്കാൻ) കൽപ്പിക്കുകയും അത് നിരപ്പാക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു."

  _____________________________

  

 ഇതേ ഹദീസ് വിവരിച്ചുകൊണ്ട് ഇമാം നവവി (റ) പറയുന്നു. 

 أما ما رواه مسلم (969) عَنْ أَبِي الْهَيَّاجِ الْأَسَدِيِّ قَالَ قَالَ لِي عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ : أَلَا أَبْعَثُكَ عَلَى مَا بَعَثَنِي عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : ( أَنْ لَا تَدَعَ تِمْثَالًا إِلَّا طَمَسْتَهُ وَلَا قَبْرًا مُشْرِفًا إِلَّا سَوَّيْتَهُ ).
فالمقصود بالتسوية هنا ، أي تسويته بسائر القبور ، وقد تقدم أنها تكون في حدود الشبر .
قال النووي رحمه الله في شرح مسلم : " فِيهِ أَنَّ السُّنَّة أَنَّ الْقَبْر لَا يُرْفَع عَلَى الْأَرْض رَفْعًا كَثِيرًا , وَلَا يُسَنَّم , بَلْ يُرْفَع نَحْو شِبْر وَيُسَطَّح , وَهَذَا مَذْهَب الشَّافِعِيّ وَمَنْ وَافَقَهُ , وَنَقَلَ الْقَاضِي عِيَاض عَنْ أَكْثَر الْعُلَمَاء أَنَّ الْأَفْضَل عِنْدهمْ تَسْنِيمهَا وَهُوَ مَذْهَب مَالِك " انتهى  

 

ഇമാം മുസ്‌ലിം (969) അബുൽ ഹയ്യാജ് അൽ-അസദിയിൽ നിന്ന് നിവേദനം ചെയ്യുന്നു; അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: അലി ബിൻ അബി ത്വാലിബ് (റ) എന്നോട് ചോദിച്ചു: 'അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂൽ ﷺ എന്നെ ഏൽപ്പിച്ച അതേ കാര്യത്തിനായി നിന്നെയും ഞാൻ നിയോഗിക്കട്ടെയോ? (അതായത്):

 "ഒരു രൂപത്തെയും (ചിത്രം/പ്രതിമ) മായ്ച്ചുകളയാതെ നീ വിടരുത്. ഉയർത്തപ്പെട്ട (മുശ്‌രിഫ്) ഒരു ഖബറിനെയും നിരപ്പാക്കാതെ നീ വിടരുത്."

വിശദീകരണം: ഇവിടെ 'നിരപ്പാക്കൽ' (തസ്‌വിയ്യത്ത്) കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്, ആ ഖബറിനെ മറ്റ് ഖബറുകൾക്ക് സമമാക്കുക എന്നതാണ്. അത് ഏകദേശം ഒരു ചാൺ (ശബർ) അളവിൽ ആയിരിക്കണമെന്ന് മുൻപ് സൂചിപ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

ഇമാം നവവി (റ) തന്റെ 'ശറഹു മുസ്‌ലിമിൽ' പറഞ്ഞു:

 "ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഖബറുകൾ ഒരുപാട് ഉയർത്താതിരിക്കുക എന്നതാണ് സുന്നത്ത് എന്ന് ഈ ഹദീഥ് വ്യക്തമാക്കുന്നു. അതുപോലെ ഖബറുകൾ കൂനകൂട്ടി വെക്കലും (തസ്‌നീം) സുന്നത്തില്ല. മറിച്ച് ഒരു ചാൺ അളവിൽ മാത്രം ഉയർത്തുകയും അതിന്റെ മുകൾഭാഗം തറപോലെ നിരപ്പാക്കി വെക്കുകയുമാണ് (തസ്‌തീഹ്) വേണ്ടത്. ഇതാണ് ഇമാം ഷാഫിഇയുടെയും അദ്ദേഹത്തോട് യോജിക്കുന്നവരുടെയും മദ്ഹബ് (അഭിപ്രായം). എന്നാൽ ഭൂരിഭാഗം പണ്ഡിതന്മാരും ഖബറുകൾ ഒട്ടകത്തിന്റെ പൂഞ്ഞപോലെ കൂനകൂട്ടി വെക്കുന്നതാണ് (തസ്‌നീം) ഉത്തമം എന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടതായി ഖാളി ഇയാള് ഉദ്ധരിക്കുന്നു. ഇതാണ് ഇമാം മാലിക്കിന്റെ മദ്ഹബ്."

അപ്പൊ മുസ്ലിയാക്കളുടെ ദുർവ്യാക്യാനം ഇതോടെ പൊളിയുകയാണ്. ഇത് മുശ്രിക്കുകളുടെ ഖബറുകളെ കുറിച്ചല്ല. 

• ഖബര്‍ കെട്ടി പോക്കാന്‍ പാടില്ല എന്ന് പറഞ്ഞ ഷാഫി ഇമാമിന്റെ ഇവര്‍ കെട്ടി പൊക്കിയിരിക്കുന്നു. 

ഇബ്ന്‍ ഹജര്‍ അല്‍ ഹൈതമി(റ) പറയുന്നു....

ഖബറുകള്‍ കെട്ടി ഉയര്‍ത്തുന്നതിനെ കുറിച്ച് രണ്ടു അഭിപ്രായം ആണല്ലോ ഉള്ളത് 

1.  പൊതുസ്തലത്താണങ്കിലും  സ്വകാര്യ സ്ഥലത്താണ് എങ്കിലും.

2.  അത് അനുവധിനീയം ആണ് മഹാന്‍മാരുടെതാണ് എങ്കില്‍.

ഇബ്ന്‍ ഹജര്‍ ഹൈതമി(റ) (ഹിജ്റ - 970)  യോട് ഒരാള്‍ ചോദിച്ച ചോദ്യത്തിന്നു മറുപടി ആയി പറയുന്നു. 

 (فَأَجَابَ) بِقَوْلِهِ الْمَنْقُولُ الْمُعْتَمَدُ كَمَا جَزَمَ بِهِ النَّوَوِيُّ فِي شَرْحِ الْمُهَذَّبِ حُرْمَةُ الْبِنَاءِ فِي الْمَقْبَرَةِ الْمُسَبَّلَةِ فَإِنْ بُنِيَ فِيهَا هُدِمَ وَلَا فَرْقَ فِي ذَلِكَ بَيْنَ قُبُورِ الصَّالِحِينَ وَالْعُلَمَاءِ وَغَيْرِهِمْ وَمَا فِي الْخَادِمِ مِمَّا يُخَالِفُ ذَلِكَ ضَعِيفٌ لَا يُلْتَفَتُ إلَيْهِ وَكَمْ أَنْكَرَ الْعُلَمَاءُ عَلَى بَانِي قُبَّةِ الْإِمَامِ الشَّافِعِيِّ - رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ - وَغَيْرِهَا وَكَفَى بِتَصْرِيحِهِمْ فِي كُتُبِهِمْ إنْكَارًا وَالْمُرَادُ بِالْمُسَبَّلَةِ كَمَا قَالَهُ الْإِسْنَوِيُّ وَغَيْرُهُ الَّتِي اعْتَادَ أَهْلُ الْبَلَدِ الدَّفْنَ فِيهَا أَمَّا الْمَوْقُوفَةُ وَالْمَمْلُوكَةُ بِغَيْرِ إذْنِ مَالِكِهَا فَيَحْرُمُ الْبِنَاءُ فِيهِمَا مُطْلَقًا قَطْعًا إذَا تَقَرَّرَ ذَلِكَ فَالْمَقْبَرَةُ الَّتِي ذَكَرَهَا السَّائِلُ يَحْرُمُ الْبِنَاءُ فِيهَا وَيُهْدَمُ مَا بُنِيَ فِيهَا وَإِنْ كَانَ عَلَى صَالِحٍ أَوْ عَالِمٍ فَاعْتَمِدْ ذَلِكَ وَلَا تَغْتَرَّ بِمَا يُخَالِفُهُ.
وَأَمَّا الْمَسْأَلَةُ الثَّانِيَةُ فَقَدْ عُلِمَ جَوَابُهَا مِمَّا تَقَرَّرَ وَهُوَ أَنَّهُ حَيْثُ اُعْتِيدَ الدَّفْنُ فِي مَحَلٍّ مِنْ الصَّحْرَاءِ حَرُمَ الْبِنَاءُ فِيهَا وَهُدِمَ وَإِنْ لَمْ يَحْصُلْ بِهِ تَضْيِيقٌ فِي الْحَالِ لِأَنَّهُ يَحْصُلُ بِهِ ذَلِكَ فِي الِاسْتِقْبَالِ
الكتاب: الفتاوى الفقهية الكبرى (2/17)
ابن حجر الهيتمي (909 - 974 هـ = 1504 - 1567 م)
 

ഇതിനുത്തരം ഇമാം നവവി ശറഹ് മുഹദ്ദബില്‍ അന്തിമമായി പറഞ്ഞതാണ്. അതാണ്‌ മുഹത്തമതായ അഭിപ്രായം, പൊതു ശ്മശാനത്തില്‍ ഖബറുകള്‍ കെട്ടി ഉയര്‍ത്തുന്നത് ഹറാം ആണ്. അവിടെ ഉയര്‍ത്തപ്പെട്ടാല്‍ അത് പോളിക്കപ്പെടണം. ഹറാമാകുന്ന വിഷയത്തിലും ഉയര്‍ത്തപ്പെട്ടാല്‍ പൊളിക്കുന്ന വിഷയത്തിലും സ്വാലിഹുകള്‍, പണ്ഡിതന്മാര്‍, അവരല്ലാത്തവര്‍ എന്ന വ്യത്യാസം ഇല്ല എന്നാല്‍ ശറഫുദ്ധീന്‍ അന്‍സാരിയില്‍ നിന്നും സര്‍ക്കഷി ഖാദിമിയില്‍ ഉദ്ധരിച്ചത് ദുര്‍ബ്ബലമായ അഭിപ്രായം ആണ്. ആ അഭിപ്രായത്തിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു നോക്കാനേ പാടുള്ളതല്ല. പണ്ഡിതന്മാര്‍ എത്രയെത്ര ആക്ഷേപങ്ങളാണ് ഉന്നയിച്ചത് ഇമാം ശാഫിയുടെയും മറ്റുള്ളവരുടെയും കുബ്ബകള്‍ക്കെതിരെ, അവരുടെ കിതാബുകളില്‍ ആക്ഷേപത്തിന്നു അനുവാദം നല്‍കിയതുതന്നെ എത്ര മതിയാവുന്നതാണ്. മുസബ്ബലകൊണ്ടുള്ള ഉദ്ദേശം ഇമാം ഇസ്നവിയും മറ്റുള്ളവരും പറഞ്ഞതുപോലെയാണ് സാധാരണ മുസ്ലിങ്ങളെ പതിവായി മറമാടുന്ന സ്ഥലമാണ്. എന്നാല്‍ വഖ്ഫ് ചെയ്യപ്പെട്ട സ്ഥലം, അധീനത്തിലുള്ള സ്ഥലം അതിന്റെ ഉടമസ്ഥന്റെ അനുവാദം ഇല്ലാതെ, ഈ രണ്ടു സ്ഥലത്തും ഖബറുകള്‍ കെട്ടി ഉയര്‍ത്തല്‍ മുതലഖായ ഹറാം ആണ്. ഇത് സ്ഥിരപ്പെട്ടാല്‍ ഈ ചോദ്യകര്‍ത്താവ് ചോദിച്ച രൂപത്തിലുള്ള പൊതു സ്മശാനം ആണെങ്കില്‍ അവിടെയും ഖബറുകള്‍ കെട്ടി ഉയര്‍ത്തുന്നത് ഹറാം ആണ് അത് പൊളിക്കപ്പെടണം  അത് സ്വാലിഹായ വ്യക്തിയുടെതാവട്ടെ ആലിമിന്‍റെതാവട്ടെ. (അതിനു ശേഷം ഇമാം ഹൈതമി പറയുന്നു) താങ്കള്‍ ഇതില്‍ ഉറച്ചു നില്‍ക്കെണം ഇതില്‍ അവലംബമാക്കെണം ഇതിനെതിരായി പറയുന്ന കാര്യങ്ങളില്‍ താങ്കള്‍ വജിതനായ്പോകേണ്ട,  രണ്ടാമത്തെ മസ്അലക്കുള്ള ഉത്തരം അതും അറിയപ്പെട്ടതാണ് വിശാലമായ പൊതുസ്മശാനത്തിലാണങ്കിലും ഖബറുകള്‍ കെട്ടി ഉയര്‍ത്തുന്നത് ഹറാം ആണ് അത് പൊളിക്കപ്പെടണം. നിങ്ങള്‍ ഖബറുകള്‍ കെട്ടി ഉയര്‍ത്തുന്ന സമയം ഇടുക്കം ഇല്ലെങ്കിലും അത് (ഉയര്‍ത്തല്‍) ഹറാം ആണ് കാരണം ഭാവിയില്‍ ഇടുക്കം അനുഭവപ്പെടാം.

 അതിനു ശേഷം അദ്ദേഹം വീണ്ടും പറയുന്നു.

وَوَجَبَ عَلَى وُلَاةِ الْأَمْرِ هَدْمُ الْأَبْنِيَةِ الَّتِي فِي الْمَقَابِرِ الْمُسَبَّلَةِ وَلَقَدْ أَفْتَى جَمَاعَةٌ مِنْ عُظَمَاءِ الشَّافِعِيَّةِ بِهَدْمِ قُبَّةِ الْإِمَامِ الشَّافِعِيِّ - رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ - وَإِنْ صُرِفَ عَلَيْهَا أُلُوفٌ مِنْ الدَّنَانِيرِ لِكَوْنِهَا فِي الْمَقْبَرَةِ الْمُسَبَّلَةِ
الكتاب: الفتاوى الفقهية الكبرى (2/25)
ابن حجر الهيتمي (909 - 974 هـ = 1504 - 1567 م)

"പൊതുവായ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി വഖഫ് ചെയ്യപ്പെട്ട ശ്മശാനങ്ങളിൽ (മഖാബിറുൽ മുസബ്ബല) നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ള കെട്ടിടങ്ങൾ പൊളിച്ചുനീക്കൽ ഭരണാധികാരികളുടെ (വിലാത്തുൽ അംർ) മേൽ നിർബന്ധമാണ് (വാജിബ്). ഇമാം ഷാഫിഇ (റ) വിന്റെ ഖബറിന് മുകളിലുള്ള താഴികക്കുടം (ഖുബ്ബ) പോലും പൊളിച്ചുകളയണമെന്ന് മഹത്തുക്കളായ ഒരു കൂട്ടം ഷാഫിഇ പണ്ഡിതന്മാർ ഫത്‌വ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. അത് നിർമ്മിക്കാൻ ആയിരക്കണക്കിന് ദീനാറുകൾ ചെലവഴിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ പോലും അത് പൊളിക്കണം എന്നാണ് അവരുടെ പക്ഷം. കാരണം, അത് പൊതുവായ ശ്മശാനത്തിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് എന്നത് തന്നെ."

 

 

ഇമാം നവവി എന്ത് പറയുന്നു.

   قال الإمام النووي رحمه الله في شرح مسلم:" وَأَمَّا الْبِنَاء عَلَيْهِ فَإِنْ كَانَ فِي مِلْك الْبَانِي فَمَكْرُوه، وَإِنْ كَانَ فِي مَقْبَرَة مُسَبَّلَة فَحَرَام ". 

 

ഖബറിന് മുകളിൽ കെട്ടിടം നിർമ്മിക്കുന്നതിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം; ആ സ്ഥലം നിർമ്മാതാവിന്റെ സ്വന്തം ഉടമസ്ഥതയിലുള്ളതാണെങ്കിൽ (മിൽക്ക്) അത് കറാഹത്താണ് (അഭികാമ്യമല്ലാത്തത്). എന്നാൽ അത് പൊതുവായ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി വഖഫ് ചെയ്യപ്പെട്ട ശ്മശാനത്തിലാണെങ്കിൽ (മഖ്ബറത്തുൽ മുസബ്ബല) അത് ഹറാമാണ് (നിഷിദ്ധം)."

ഇമാം നവവി പറയുന്നു.

 

________________________

ഇമാം നവവി (റ) ശറഹു മുസ്ലിമിൽ...... 

നബി (സ) യുടെ ഖബറിന് ചുറ്റും മതിൽ കെട്ടിയത് ഖബർ പള്ളിയിൽ പ്രവേശിക്കാതിരിക്കാനും അമിതാദരവ് ഇല്ലാതാക്കാനും ഖബറിനെ അഭിമുഖീകരിക്കാതിരിക്കാനും അങ്ങനെ കുഫ്റിലേക്ക് എത്താതിരിക്കാനും വേണ്ടിയെന്ന്...

 [532] قَوْلُهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ النَّجْرَانِيِّ هُوَ بِالنُّونِ وَالْجِيمِ قَوْلُهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي أَبْرَأُ إِلَى اللَّهِ أَنْ يَكُونَ لِي مِنْكُمْ خَلِيلٌ إِلَى آخِرِهِ مَعْنَى أَبْرَأُ أَيْ أَمْتَنِعُ مِنْ هذا وأنكره والخليل هُوَ الْمُنْقَطِعُ إِلَيْهِ وَقِيلَ الْمُخْتَصُّ بِشَيْءٍ دُونَ غَيْرِهِ قِيلَ هُوَ مُشْتَقٌّ مِنَ الْخَلَّةِ بِفَتْحِ الْخَاءِ وَهِيَ الْحَاجَةُ وَقِيلَ مِنَ الْخُلَّةِ بِضَمِّ الْخَاءِ وَهِيَ تُخَلِّلُ الْمَوَدَّةَ فِي الْقَلْبِ فَنَفَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ تَكُونَ حَاجَتُهُ وَانْقِطَاعُهُ إِلَى غَيْرِ اللَّهِ تَعَالَى وَقِيلَ الْخَلِيلُ من لا يتسمع الْقَلْبُ لِغَيْرِهِ قَالَ الْعُلَمَاءُ إِنَّمَا نَهَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنِ اتِّخَاذِ قَبْرِهِ وَقَبْرِ غَيْرِهِ مَسْجِدًا خَوْفًا مِنَ الْمُبَالَغَةِ فِي تَعْظِيمِهِ وَالِافْتِتَانِ بِهِ فَرُبَّمَا أَدَّى ذَلِكَ إِلَى الْكُفْرِ كَمَا جَرَى لِكَثِيرٍ مِنَ الْأُمَمِ الْخَالِيَةِ ولما احتاجت الصَّحَابَةُ رِضْوانُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ أَجْمَعِينَ وَالتَّابِعُونَ إِلَى الزِّيَادَةِ فِي مَسْجِدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ كَثُرَ الْمُسْلِمُونَ وَامْتَدَّتِ الزِّيَادَةُ إِلَى أَنْ دَخَلَتْ بُيُوتُ أُمَّهَاتِ الْمُؤْمِنِينَ فِيهِ وَمِنْهَا حُجْرَةُ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا مَدْفِنُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَصَاحِبَيْهِ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا بَنَوْا عَلَى الْقَبْرِ حِيطَانًا مُرْتَفِعَةً مُسْتَدِيرَةً حَوْلَهُ لِئَلَّا يَظْهَرَ فِي الْمَسْجِدِ فَيُصَلِّيَ إِلَيْهِ الْعَوَامُّ وَيُؤَدِّي الْمَحْذُورَ ثُمَّ بَنَوْا جِدَارَيْنِ مِنْ رُكْنَيِ الْقَبْرِ الشَّمَالِيَّيْنِ وَحَرَّفُوهُمَا حَتَّى الْتَقَيَا حَتَّى لَا يَتَمَكَّنَ أَحَدٌ مِنِ اسْتِقْبَالِ الْقَبْرِ وَلِهَذَا قَالَ فِي الحديث ولولا ذَلِكَ لَأُبْرِزَ قَبْرُهُ غَيْرَ أَنَّهُ خَشِيَ أَنْ يُتَّخَذَ مَسْجِدًا وَاللَّهُ تَعَالَى أَعْلَمُ بِالصَّوَابِ
 الكتاب: المنهاج شرح صحيح مسلم بن الحجاج (5/13-14)HU
النووي، أبو زكريا (631 - 676هـ، 1234- 1278م).

"പണ്ഡിതന്മാർ പറഞ്ഞു: നബി ﷺ തന്റെ ഖബറോ മറ്റുള്ളവരുടെ ഖബറോ ആരാധനാലയമാക്കുന്നത് (മസ്ജിദ്) വിലക്കിയത്, ഖബറുകളെ അമിതമായി ആദരിക്കുകയും (മുബാലഗ) അതിൽ ആകൃഷ്ടരാവുകയും (ഫിത്ന) ചെയ്യുന്നത് ഭയപ്പെട്ടുകൊണ്ടാണ്. മുൻകാല സമുദായങ്ങളിൽ സംഭവിച്ചതുപോലെ അത് ഒരുപക്ഷേ അവിശ്വാസത്തിലേക്ക് (കുഫ്‌റിലേക്ക്) നയിച്ചേക്കാം.

മുസ്‌ലിങ്ങളുടെ എണ്ണം വർദ്ധിച്ചപ്പോൾ, സ്വഹാബികൾക്കും താബിഉകൾക്കും മസ്ജിദുന്നബവി വികസിപ്പിക്കേണ്ടി വന്നു. ഈ വിപുലീകരണം സത്യവിശ്വാസികളുടെ മാതാക്കളുടെ വീടുകൾ വരെ നീളുകയും, അതിലൂടെ നബി ﷺ യെയും അബൂബക്കർ (റ), ഉമർ (റ) എന്നിവരെയും അടക്കം ചെയ്ത ആയിഷ (റ) വിന്റെ വീടും പള്ളിയുടെ പരിധിയിൽ വരികയും ചെയ്തു.

ആ സാഹചര്യത്തിൽ, ഖബർ പള്ളിയിൽ ദൃശ്യമാകാതിരിക്കാൻ അവർ ഖബറിന് ചുറ്റും ഉയർന്ന മതിൽ കെട്ടി. സാധാരണക്കാർ ഖബറിന് അഭിമുഖമായി നിസ്കരിക്കുന്നതും അതുവഴി വിലക്കപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ സംഭവിക്കുന്നതും തടയാനായിരുന്നു ഇത്. അതിനുശേഷം ഖബറിന്റെ വടക്കേ മൂലകളിൽ നിന്ന് രണ്ട് മതിലുകൾ കൂടി അവർ നിർമ്മിച്ചു. ആ രണ്ട് മതിലുകളെയും ചെരിച്ചുകൊണ്ട് (ത്രികോണാകൃതിയിൽ) പരസ്പരം കൂട്ടിമുട്ടിച്ചു. ഇത് ആർക്കും ഖബറിന് നേരെ തിരിഞ്ഞുനിൽക്കാൻ (ഇസ്തിഖ്ബാൽ) സാധിക്കാത്ത വിധത്തിലാണ് നിർമ്മിച്ചത്.

അതുകൊണ്ടാണ് ഹദീസിൽ ഇപ്രകാരം വന്നത്: 'ഇക്കാര്യം (ആരാധനാലയമാക്കപ്പെടുമെന്ന ഭയം) ഇല്ലായിരുന്നുവെങ്കിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഖബർ വെളിവാക്കപ്പെടുമായിരുന്നു (തുറസ്സായ സ്ഥലത്താകുമായിരുന്നു). പക്ഷേ അത് പള്ളിയാക്കപ്പെടുമോ എന്ന് ഭയപ്പെട്ടതുകൊണ്ടാണ് (അങ്ങനെ ചെയ്യാതിരുന്നത്)'. അല്ലാഹുവാണ് ഏറ്റവും നന്നായി അറിയുന്നവൻ."

സൈനുദ്ധീന്‍ മഖ്ദൂം:

(وكُرِهَ بِناءٌ له) أي لِلقَبْرِ، (أو عَليْهِ) لِصِحَّةِ النَهْيِ عَنْهُ بلا حاجة، كَخَوْفِ نَبْشٍ، أو حَفْرِ سَبُعٍ أو هَدْمِ سَيلٍ. وَمحَلّ كَراهَةِ البِناء، إذا كان بمُلْكِهِ، فإن كان بِناءُ نفسِ القبرِ بغيرِ حاجَةٍ مما مر، أو نحو قُبّة عليه بمسبلة، وهي ما اعتَادَ أهْلُ البَلدِ الدّفن فيها، عُرِفَ أصْلُها ومُسْبِلُها أم لا، أو مَوْقوفَةً، حَرُم، وَهُدِمَ وُجوباً، لأنه يتأبَّد بعد انمحاقِ الميّت، ففيهِ تَضْييقٌ على المسلمين بما لا غَرَضَ فيه.
الكتاب: فتح المعين  (1/219)
زين الدين المعبري (000 - 987 هـ = 000 - 1579 م)

"(ഖബറിന്റെ ഉൾഭാഗത്ത്) നിർമ്മാണങ്ങൾ നടത്തുന്നതും കറാഹത്താണ് (അഭികാമ്യമല്ലാത്തത്). അതുപോലെ ഖബറിന് മുകളിൽ കെട്ടിടം പണിയുന്നതും കറാഹത്താണ്. കാരണം, വ്യക്തമായ ആവശ്യമില്ലാതെ (ബലമായ കാരണങ്ങളില്ലാതെ) അത് ചെയ്യുന്നതിനെ നബി ﷺ വിലക്കിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ മയ്യിത്ത് മാന്തിയെടുക്കപ്പെടുമെന്ന (നബ്ശ്) പേടിയോ, വന്യമൃഗങ്ങൾ ഖബർ തുരക്കുമെന്ന ഭയമോ, അല്ലെങ്കിൽ ഒഴുക്കുവെള്ളം വന്ന് ഖബർ തകരുമെന്ന പേടിയോ ഉണ്ടെങ്കിൽ (ആവശ്യാനുസരണം നിർമ്മാണം നടത്തുന്നതിൽ) കുഴപ്പമില്ല.

കെട്ടിടം നിർമ്മിക്കുന്നത് കറാഹത്താണെന്ന് പറയുന്നത് അത് നിർമ്മാതാവിന്റെ സ്വന്തം ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള (മിൽക്ക്) ഭൂമിയിലാണെങ്കിലാണ്. എന്നാൽ മുകളിൽ പറഞ്ഞ ആവശ്യങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെ ഖബർ തന്നെ പടുത്തുയർത്തുന്നതോ, അല്ലെങ്കിൽ പൊതുശ്മശാനത്തിൽ (മഖ്ബറത്തുൽ മുസബ്ബല) അതിനു മുകളിൽ ഖുബ്ബ (താഴികക്കുടം) പോലെയുള്ളവ നിർമ്മിക്കുന്നതോ ഹറാമാണ് (നിഷിദ്ധം).

നാട്ടുകാർ പതിവായി മയ്യിത്ത് അടക്കം ചെയ്യാറുള്ള സ്ഥലമാണ് 'മുസബ്ബല' എന്നത് കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. അതിന്റെ ഉറവിടമോ അത് വഖഫ് ചെയ്ത ആളെയോ അറിയാമെങ്കിലും ഇല്ലെങ്കിലും നിയമം ഒരുപോലെയാണ്. അതുപോലെ വഖഫ് ചെയ്ത ഭൂമിയിലാണെങ്കിലും നിർമ്മാണം ഹറാമാണ്. ഇത്തരം നിർമ്മിതികൾ നിർബന്ധമായും (വുജൂബൻ) പൊളിച്ചുനീക്കേണ്ടതുമാണ്. കാരണം, മയ്യിത്ത് മണ്ണോട് ചേർന്നു കഴിഞ്ഞാലും ഈ നിർമ്മിതികൾ അവിടെ ശാശ്വതമായി നിലനിൽക്കും. യാതൊരു ലക്ഷ്യവുമില്ലാതെ മുസ്ലിങ്ങൾക്ക് മയ്യിത്ത് അടക്കം ചെയ്യാനുള്ള സ്ഥലം ഇത് ഇല്ലാതാക്കുകയും (തളീഖ്) അവരെ പ്രയാസപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു." (ഫത്ഉല്‍ മുഈന്‍) 

________________________

قَالَ أَبُو مُوسَى : وَقَالَ الْإِمَامُ أَبُو الْحَسَنِ مُحَمَّدُ بْنُ مَرْزُوقٍ الزَّعْفَرَانِيُّ : وَكَانَ مِنْ الْفُقَهَاءِ الْمُحَقِّقِينَ فِي كِتَابِهِ فِي الْجَنَائِزِ : 

وَلَا يَسْتَلِمُ الْقَبْرَ بِيَدِهِ ، وَلَا يُقَبِّلُهُ قَالَ : وَعَلَى هَذَا مَضَتْ السُّنَّةُ 

قَالَ أَبُو الْحَسَنِ : وَاسْتِلَامُ الْقُبُورِ وَتَقْبِيلُهَا الَّذِي يَفْعَلُهُ الْعَوَامُّ الْآنَ مِنْ الْمُبْتَدَعَاتِ الْمُنْكَرَةِ شَرْعًا ، يَنْبَغِي تَجَنُّبُ فِعْلِهِ وَيُنْهَى فَاعِلُهُ ، قَالَ فَمَنْ قَصَدَ السَّلَامَ عَلَى مَيِّتٍ سَلَّمَ عَلَيْهِ مِنْ قِبَلِ وَجْهِهِ ، وَإِذَا أَرَادَ الدُّعَاءَ تَحَوَّلَ عَنْ مَوْضِعِهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ ، قَالَ أَبُو مُوسَى : وَقَالَ الْفُقَهَاءُ الْمُتَبَحِّرُونَ الْخُرَاسَانِيُّونَ : الْمُسْتَحَبُّ فِي زِيَارَةِ الْقُبُورِ أَنْ يَقِفَ مُسْتَدْبِرَ الْقِبْلَةِ مُسْتَقْبِلًا وَجْهَ الْمَيِّتِ ، يُسَلِّمُ وَلَا يَمْسَحُ الْقَبْرَ وَلَا يُقَبِّلُهُ وَلَا يَمَسُّهُ ، فَإِنَّ ذَلِكَ عَادَةُ النَّصَارَى ( قَالَ ) : وَمَا ذَكَرُوهُ صَحِيحٌ لِأَنَّهُ قَدْ صَحَّ النَّهْيُ عَنْ تَعْظِيمِ الْقُبُورِ ، وَلِأَنَّهُ إذَا لَمْ يُسْتَحَبَّ اسْتِلَامُ الرُّكْنَيْنِ الشَّامِيَّيْنِ مِنْ أَرْكَانِ الْكَعْبَةِ لِكَوْنِهِ لَمْ يُسَنَّ ، مَعَ اسْتِحْبَابِ اسْتِلَامِ الرُّكْنَيْنِ الْآخَرَيْنِ ، فَلَأَنْ لَا يُسْتَحَبَّ مَسُّ الْقُبُورِ أَوْلَى 

“(തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍) സത്യം ശരിക്കും മനസ്സിലാക്കിയ കര്‍മ്മ ശാസ്ത്ര പണ്ഡിതന്മാരില്‍പെട്ട ഇമാം അബൂഹസന്‍ അല്‍ സഅഫറാനി തന്‍റെ ‘അല്‍ജനാഇസ്’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തില്‍ എഴുതുന്നു: ഖബര്‍ കൈകൊണ്ട് തൊട്ടുമുത്തുകയോ ചുംബിക്കുകയോ ചെയ്യാന്‍ പാടില്ല. ഇപ്രകാരമാണ് നബിചര്യ കഴിഞ്ഞുപോയിട്ടുള്ളത്. സഅഫറാനി പറഞ്ഞു: ഇന്ന് സാധാരണക്കാര്‍ ചെയ്യുന്നതുപോലെ ഖബറിനെ തൊട്ടുമുത്തലും ചുംബിക്കലും ശറഇല്‍ വെറുക്കപ്പെട്ട ബിദ്അത്തുകളില്‍ ഉള്‍പ്പെട്ടതാണ്. ഇത് വര്‍ജ്ജിക്കല്‍ നിര്‍ബന്ധമാണ്‌. ഇത് ചെയ്യുന്നവരെ വിരോധിക്കല്‍ അനിവാര്യവുമാണ്‌. ഇമാം സഅഫറാനി പറഞ്ഞു: വല്ലവനും സലാം പറയാന്‍ ഉദ്ദേശിച്ചാല്‍ മയ്യിത്തിന്‍റെ മുഖത്തിന്‍റെ നേരെ നില്‍ക്കണം. പ്രാര്‍ത്ഥിക്കാന്‍ ഉദ്ദേശിച്ചാല്‍ അവിടെനിന്ന് തെറ്റി ഖിബലക്ക് അഭിമുഖമായി നിന്ന് പ്രാര്‍ഥിക്കണം.

അബൂമൂസ(റ) പറയുന്നു: ഖുറാസാനിലെ അഗാധ പാണ്ഡിത്യമുള്ള പണ്ഡിതന്മാര്‍ പറഞ്ഞു: ഖബര്‍ സിയാറത്ത് ചെയ്യുമ്പോള്‍ ഖിബ്‌ലക്ക് പിന്നിട്ടു മയ്യിത്തിനെ അഭിമുഖീകരിച്ചു അവന്‍ സലാം പറയണം.എന്നാല്‍ ഖബറിനെ തൊടുകയോ മുത്തുകയോ ചെയ്യരുത്. നിശ്ചയം അത് ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ ചര്യയാണ്. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: അവര്‍ പ്രസ്താവിച്ചത് വളരെ യാഥാര്‍ത്യമാണ്. തീര്‍ച്ചയായും നബിചര്യയുടെ അഭാവം കാരണം കഅബയുടെ രണ്ട് ശാമീമൂലകളെ ചുംബിക്കല്‍ നല്ലതല്ല. എന്നാല്‍ മറ്റു രണ്ട് മൂലകള്‍ ചുംബിക്കല്‍ സുന്നത്തുമാണ്. എന്നിരിക്കെ ഖബറിനെ തൊടല്‍ പോലും സുന്നത്തല്ല.”

( المجموع شرح المهذب » كتاب الجنائز » زيارة القبور للرجال )

  (ശറഹുൽ മുഹദ്ദബ്: 5/311)

Ahmad Zaruq al-Fasi al-Maliki (846h - 899h)

"الثالثة من البدع اتخاذ المساجد علي مقبرة الصالحين ووقد القناديل عليه دائما أو في زمان بعينه و المسح بالقبر عند الزيارة وهو من فعل النصارى وحمل تراب القبر تبركا به وكل ذلك ممنوع بل يحرم "

 [Sharah ar-Risalah 1/289]

"(ഖബറുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട) ബിദ്അത്തുകളിൽ (അനാചാരങ്ങൾ) മൂന്നാമത്തേത്: സജ്ജനങ്ങളുടെ (സ്വാലിഹീങ്ങൾ) ഖബറുകൾക്ക് മുകളിൽ പള്ളികൾ നിർമ്മിക്കുക, അവിടെ സ്ഥിരമായോ അല്ലെങ്കിൽ പ്രത്യേക സമയങ്ങളിലോ വിളക്കുകൾ തെളിയിക്കുക എന്നിവയാണ്. ഖബർ സന്ദർശന വേളയിൽ ഖബറിൽ തടവുക എന്നതും ഇതിൽ പെടുന്നു; ഇത് ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ (നസ്വാറാക്കൾ) പ്രവൃത്തികളിൽ പെട്ടതാണ്. ബറക്കത്തിന് (പുണ്യത്തിന്) വേണ്ടി ഖബറിലെ മണ്ണ് എടുത്തു കൊണ്ടുപോകുന്നതും ബിദ്അത്താണ്. ഇവയെല്ലാം തന്നെ തടയപ്പെട്ട കാര്യങ്ങളാണ്, എന്ന് തന്നെയല്ല ഇവ ഹറാമാണ് (നിഷിദ്ധം)."   (ശരഹു അല്‍ രിസാല 1/289) 

നബി(സ) യുടെ ഖബര്‍ കെട്ടി പൊക്കിയിരുന്നോ??

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ بْنِ هَانِئٍ، عَنِ الْقَاسِمِ، قَالَ دَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ فَقُلْتُ يَا أُمَّهْ اكْشِفِي لِي عَنْ قَبْرِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَصَاحِبَيْهِ رضى الله عنهما فَكَشَفَتْ لِي عَنْ ثَلاَثَةِ قُبُورٍ لاَ مُشْرِفَةٍ وَلاَ لاَطِئَةٍ مَبْطُوحَةٍ بِبَطْحَاءِ الْعَرْصَةِ الْحَمْرَاءِ قَالَ أَبُو عَلِيٍّ يُقَالُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُقَدَّمٌ وَأَبُو بَكْرٍ عِنْدَ رَأْسِهِ وَعُمَرُ عِنْدَ رِجْلَىْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم

"അഹ്‌മദ് ബിൻ സ്വാലിഹ് ഞങ്ങൾക്ക് നിവേദനം ചെയ്തു; ഇബ്നു അബീ ഫുദൈക് ഞങ്ങൾക്ക് നിവേദനം ചെയ്തു; അംറു ബിൻ ഉസ്മാൻ ബിൻ ഹാനിഅ്, ഖാസിമിൽ നിന്ന് ഉദ്ധരിക്കുന്നു; അദ്ദേഹം (ഖാസിം) പറഞ്ഞു:

ഞാൻ ആയിഷ (റ) വിന്റെ അടുക്കൽ ചെന്ന് ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു: 'ഉമ്മാ, എനിക്ക് അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂൽ ﷺ യുടെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ രണ്ട് സ്വഹാബികളുടെയും (അബൂബക്കർ, ഉമർ) ഖബറുകൾ ഒന്ന് കാണിച്ചുതരുമോ?' അങ്ങനെ അവർ എനിക്ക് മൂന്ന് ഖബറുകൾ കാണിച്ചുതന്നു.

ആ ഖബറുകൾ അമിതമായി ഉയർത്തപ്പെട്ടവയോ (മുശ്‌രിഫ) അല്ലെങ്കിൽ ഭൂമിയോട് തീരെ ഒട്ടിച്ചേർന്നവയോ (ലാത്വിഅ) ആയിരുന്നില്ല. മറിച്ച്, 'അർസത്തുൽ ഹംറാഅ്' എന്ന സ്ഥലത്തെ ചുവന്ന മണൽ (കല്ലുകൾ) വിരിച്ച നിലയിൽ അവ നിരപ്പാക്കപ്പെട്ടവ (മബ്‌തൂഹ) ആയിരുന്നു.

അബൂ അലി പറഞ്ഞു: 'അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂൽ ﷺ എല്ലാവർക്കും മുന്നിലായും, അബൂബക്കർ (റ) അദ്ദേഹത്തിന്റെ തലയ്ക്കലും, ഉമർ (റ) അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂൽ ﷺ യുടെ കാല്ക്കലുമാണ് (മറവുചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്) എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.'"

(അബൂദാവൂദ്:  3220 / ബൈഹഖി: 6858)

  ഖബറിനു മുകളിൽ ചാടിക്കടക്കുന്നത് ഖബർ കെട്ടിപ്പൊക്കാൻ

തെളിവോ?

ഖബർ കെട്ടിപ്പൊക്കാൻ തെളിവായി മുസ്ല്യാക്കന്മാർ കൊട്ടിഘോഷിക്കുന്ന സംഭവമാണ് ഉഥ്മാൻ ബിൻ മള്മൂൻ ( റ ) ന്റെ ഖബറുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സംഭവം.

യഥാർത്ഥത്തിൽ ഖബർ കെട്ടിപ്പൊക്കാൻ ബുഖാരിയിൽ ഒരു തെളിവുമില്ല‌. ഉഥ്മാൻ ബിൻ മള്മൂനിന്റെ ഖബർ ഞങ്ങൾ ചാടിക്കടന്നിരുന്നു, വലിയ ചാട്ടക്കാർ അവരായിരുന്നു എന്നു സമസ്തക്കാർ വലിയ വായിൽ പറയാറുണ്ട്. സത്യത്തിൽ ഹദീഥും വിശദീകരണവും അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചരിത്രവും പരിശോധിച്ചാൽ കാര്യങ്ങൾ വളരെ വ്യക്തമാകും.

നമുക്ക് പരിശോധിക്കാം.

باب الجريد على القبر
وأوصى بريدة الأسلمي أن يجعل في قبره جريدان ورأى ابن عمر رضي الله عنهما فسطاطا على قبر عبد الرحمن فقال انزعه يا غلام فإنما يظله عمله وقال خارجة بن زيد رأيتني ونحن شبان في زمن عثمان رضي الله عنه وإن أشدنا وثبة الذي يثب قبر عثمان بن مظعون حتى يجاوزه وقال عثمان بن حكيم أخذ بيدي خارجة فأجلسني على قبر وأخبرني عن عمه يزيد بن ثابت قال إنما كره ذلك لمن أحدث عليه وقال نافع كان ابن عمر رضي الله عنهما يجلس على القبور
(صحيح البخاري)

അധ്യായം: ഖബറിന്മേൽ ഈന്തപ്പന മട്ടൽ (ഈറൻ കമ്പ്) വെക്കൽ

• ബുറൈദ അൽ-അസ്‌ലമി (റ): തന്റെ ഖബറിൽ രണ്ട് ഈന്തപ്പന മട്ടലുകൾ വെക്കാൻ അദ്ദേഹം വസ്വിയ്യത്ത് ചെയ്തിരുന്നു.

• ഇബ്നു ഉമർ (റ): അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ അബീബക്കറിന്റെ (റ) ഖബറിന് മുകളിൽ ഒരു കൂടാരം (തണലിനായി) കണ്ടപ്പോൾ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: 'ഹേ കുട്ടീ, അത് നീക്കം ചെയ്യുക. നിശ്ചയമായും അദ്ദേഹത്തിന് തണലേകുന്നത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കർമ്മങ്ങൾ മാത്രമാണ്.'

• ഖാരിജത്ത് ബിൻ സയ്യിദ് (റ): അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: 'ഉസ്മാൻ (റ) വിന്റെ കാലത്ത് ഞങ്ങൾ യുവാക്കളായിരുന്നപ്പോൾ, ഞങ്ങളിൽ ഏറ്റവും നല്ല ചാട്ടക്കാരൻ ഉസ്മാൻ ബിൻ മള്ഊന്റെ (റ) ഖബറിന് മുകളിലൂടെ ചാടി അതിനെ മറികടക്കുന്നവനായിരുന്നു.' (ഖബറുകൾ അന്ന് അമിതമായി ഉയർത്തപ്പെട്ടിരുന്നില്ല എന്ന് ഇതിൽ നിന്ന് വ്യക്തമാണ്).

• ഖാരിജത്ത് (റ): അദ്ദേഹം ഉസ്മാൻ ബിൻ ഹക്കീമിന്റെ കൈപിടിച്ച് ഒരു ഖബറിന്മേൽ ഇരുത്തിക്കൊണ്ട് തന്റെ പിതൃസഹോദരനായ യസീദ് ബിൻ ഥാബിത്തിൽ നിന്ന് ഇപ്രകാരം അറിയിച്ചു: 'ഖബറിന്മേൽ ഇരിക്കുന്നത് വെറുക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത് (കറാഹത്ത്), ആ ഖബറിന് മുകളിൽ മലമൂത്രവിസർജ്ജനം പോലെയുള്ള അനാദരവ് കാണിക്കുന്നവർക്ക് മാത്രമാണ്.'

• നാഫിഅ് (റ): അദ്ദേഹം പറയുന്നു: 'ഇബ്നു ഉമർ (റ) ഖബറുകൾക്ക് മുകളിൽ ഇരിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു.'

 

ഇബ്നു ഉമർ (റ ) ഖബറിന്നു മുകളിൽ തണലിനു വേണ്ടി കെട്ടിയ ഒരു കൂടാരം കണ്ടു. അദ്ദേഹം മകനോട് പറഞ്ഞു: അത് പറിച്ചു കള, അവന്ന് അവന്റെ കർമങ്ങൾ തണലു കൊടുത്തോളും.

എന്നിട്ട് ഇമാം ബുഖാരി കൊണ്ടു വരുന്നതാണ് ഇത്. അദ്ദേഹം സനദില്ലാതെയാണ് ഇത് കൊടുക്കുന്നത്. ഹാരിജത് ബിന് സൈദ് ( റ ) പറഞ്ഞതായി കൊടുത്തിരിക്കുന്നത് ഹദീഥ് അല്ല- സ്വഹീഹായി വന്ന ഹദീഥിന്റെ കൂടെ വന്ന ത'അ്'ലീഖ് ആണ്.  അത് സനദോടു കൂടി താരീഖു ഇബ്നു അസാക്കിറിൽ കൊടുത്തിട്ടുണ്ട്. അത് സ്വഹീഹ് അല്ല താനും.

 

قال البخاري رحمه الله في صحيحه :
" وَقَالَ خَارِجَةُ بْنُ زَيْدٍ : رَأَيْتُنِي وَنَحْنُ شُبَّانٌ فِي زَمَنِ عُثْمَانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَإِنَّ أَشَدَّنَا وَثْبَةً الَّذِي يَثِبُ قَبْرَ عُثْمَانَ بْنِ مَظْعُونٍ حَتَّى يُجَاوِزَهُ " انتهى .
ووصله رحمه الله في "التاريخ الصغير" (1 /67) وكذا ابن عساكر في "تاريخه" (15/396) من طريق ابن إسحاق حدثني يحيى بن عبد الله بن عبد الرحمن بن أبي عمرة الأنصاري قال سمعت خارجة بن زيد بن ثابت .. فذكره .

"ഇമാം ബുഖാരി (റ) തന്റെ സ്വഹീഹിൽ പറഞ്ഞു:

ഖാരിജത്ത് ബിൻ സയ്യിദ് (റ) പറഞ്ഞു: ഉസ്മാൻ (റ) വിന്റെ ഭരണകാലത്ത് ഞങ്ങൾ യുവാക്കളായിരുന്ന കാലം എനിക്ക് ഓർമ്മയുണ്ട്. അന്ന് ഞങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ശക്തനായ ചാട്ടക്കാരൻ ആരായിരുന്നുവെന്നോ? ഉസ്മാൻ ബിൻ മള്ഊൻ (റ) വിന്റെ ഖബറിന് മുകളിലൂടെ അത് മറികടക്കത്തക്കവിധം ചാടാൻ കഴിയുന്നവനായിരുന്നു അവൻ."

وهذا إسناد ضعيف ، يحيى بن عبد الله الأنصاري هذا مجهول ، لا نعلم له راويا غير ابن إسحاق ، ذكره البخاري في "التاريخ الكبير" (8/284) وابن أبي حاتم في "الجرح والتعديل" (9/162) وابن حبان في "الثقات" (7/603) برواية ابن إسحاق فقط عنه ، ولم يوثقه أحد ، وذِكر ابن حبان إياه في الثقات لا يعد توثيقا معتبرا ؛ لأنه يذكر فيه المجهولين ومن يصرح بنفسه أنه لا يعرف من هو ولا من أبوه .
انظر كتاب "الثقات" له : (4/146) ، (6/418) .
فالرجل مجهول ، لا يُعتد بروايته .

"ഇതിന്റെ നിവേദക പരമ്പര (ഇസ്‌നാദ്) ബലഹീനമാണ് (ളഈഫ്). ഇതിലെ 'യഹ്‌യ ബിൻ അബ്ദുള്ള അൽ-അൻസാരി' എന്ന വ്യക്തി മജ്‌ഹൂൽ (ആരാണെന്ന് കൃത്യമായി അറിയപ്പെടാത്തയാൾ) ആണ്. ഇബ്നു ഇസ്ഹാഖ് അല്ലാതെ മറ്റാരും ഇദ്ദേഹത്തിൽ നിന്ന് നിവേദനം ചെയ്തതായി നമുക്കറിയില്ല.

ഇമാം ബുഖാരി തന്റെ 'അൽ-താരീഖുൽ കബീറിലും' (8/284), ഇബ്നു അബീ ഹാതിം തന്റെ 'അൽ-ജർഹു വ തഅ്ദീലിലും' (9/162), ഇബ്നു ഹിബ്ബാൻ തന്റെ 'അസ്സിക്കാത്തിലും' (7/603) ഇദ്ദേഹത്തെ പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്; എന്നാൽ ഇബ്നു ഇസ്ഹാഖ് ഇദ്ദേഹത്തിൽ നിന്ന് നിവേദനം ചെയ്തു എന്ന് മാത്രമാണ് അവർ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത്. മറ്റാരും ഇദ്ദേഹത്തെ വിശ്വസ്തനായി (തൗസീഖ്) രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല.

ഇബ്നു ഹിബ്ബാൻ തന്റെ 'അസ്സിക്കാത്തിൽ' ഇദ്ദേഹത്തെ ഉൾപ്പെടുത്തി എന്നത് ഒരു പരിഗണനീയമായ സ്ഥിരീകരണമായി കാണാൻ കഴിയില്ല. കാരണം, തനിക്ക് കൃത്യമായി അറിയില്ലാത്തവരെയോ അല്ലെങ്കിൽ പിതാവ് ആരാണെന്ന് പോലും നിശ്ചയമില്ലാത്ത മജ്‌ഹൂലായ നിവേദകര്യെയോ അദ്ദേഹം തന്റെ ആ ഗ്രന്ഥത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്താറുണ്ട്. (ഇതിന് തെളിവായി ഇബ്നു ഹിബ്ബാന്റെ തന്നെ 'അസ്സിക്കാത്തിലെ' 4/146, 6/418 ഭാഗങ്ങൾ നോക്കുക).

ചുരുക്കത്തിൽ, ഇദ്ദേഹം ഒരു മജ്‌ഹൂൽ ആയ വ്യക്തിയാണ്, ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ നിവേദനം പ്രമാണമായി സ്വീകരിക്കാൻ കഴിയില്ല."

ഇത് പൊക്കിപ്പിടിച്ചാണ് മുസ്ല്യാക്കന്മാർ വിളിച്ച് പറയുന്നത്.

" ഇങ്ങനെയാണെങ്കിൽ ആ ഖബർ കെട്ടിപ്പൊക്കിയിട്ടുണ്ടാകുമല്ലൊ, അപ്പോഴല്ലെ ചാടിക്കടക്കുക."

എന്നാൽ ഇതിൽ ഖബർ കെട്ടിപ്പൊക്കി എന്നില്ല.

 

ഉഥ്മാൻ ബിൻ മള്മൂൻ( റ ) വിന്റെ ഖബറുമായി സ്വഹീഹായി വന്ന റിപ്പോർട്ട് ഇതാണ്.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ نَجْدَةَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سَالِمٍ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ الْفَضْلِ السِّجِسْتَانِيُّ حَدَّثَنَا حَاتِمٌ يَعْنِي ابْنَ إِسْمَعِيلَ بِمَعْنَاهُ عَنْ كَثِيرِ بْنِ زَيْدٍ الْمَدَنِيِّ عَنْ الْمُطَّلِبِ قَالَ لَمَّا مَاتَ عُثْمَانُ بْنُ مَظْعُونٍ أُخْرِجَ بِجَنَازَتِهِ فَدُفِنَ فَأَمَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا أَنْ يَأْتِيَهُ بِحَجَرٍ فَلَمْ يَسْتَطِعْ حَمْلَهُ فَقَامَ إِلَيْهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَسَرَ عَنْ ذِرَاعَيْهِ قَالَ كَثِيرٌ قَالَ الْمُطَّلِبُ قَالَ الَّذِي يُخْبِرُنِي ذَلِكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى بَيَاضِ ذِرَاعَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ حَسَرَ عَنْهُمَا ثُمَّ حَمَلَهَا فَوَضَعَهَا عِنْدَ رَأْسِهِ وَقَالَ أَتَعَلَّمُ بِهَا قَبْرَ أَخِي وَأَدْفِنُ إِلَيْهِ مَنْ مَاتَ مِنْ أَهْلِي

 ( سنن أبي داود » كتاب الجنائز » باب في جمع الموتى في قبر والقبر)   

"അബ്ദുൽ വഹാബ് ബിൻ നജ്ദ, യഹ്‌യ ബിൻ ഫള്ൽ അൽ-സിജിസ്താനി എന്നിവർ ഞങ്ങൾക്ക് നിവേദനം ചെയ്തു; കസീർ ബിൻ സെയ്ദ് അൽ-മദനി, മുത്തലിബിൽ നിന്ന് ഉദ്ധരിക്കുന്നു; അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു:

ഉസ്മാൻ ബിൻ മള്ഊൻ (റ) മരണപ്പെട്ടപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജനാസ പുറത്തെടുക്കുകയും മറവു ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. അപ്പോൾ (അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഖബർ തിരിച്ചറിയാനായി) ഒരു കല്ല് കൊണ്ടുവരാൻ നബി ﷺ ഒരാളോട് കൽപ്പിച്ചു. എന്നാൽ ആ ആൾക്ക് അത് ചുമക്കാൻ സാധിച്ചില്ല. ഉടനെ അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂൽ ﷺ ആ കല്ലിനടുത്തേക്ക് എഴുന്നേറ്റു ചെല്ലുകയും തന്റെ രണ്ട് കൈമുട്ടുകളിൽ നിന്നും വസ്ത്രം തെറുത്തുകയറ്റുകയും ചെയ്തു.

നിവേദകനായ കസീർ പറയുന്നു: മുത്തലിബ് (റ) ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു: 'റസൂൽ ﷺ തന്റെ കൈമുട്ടുകളിൽ നിന്ന് വസ്ത്രം തെറുത്തുകയറ്റിയപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആ കൈകളുടെ വെളുപ്പ് നിറം ഞാൻ ഇപ്പോഴും കാണുന്നതുപോലെയുണ്ട്.'

തുടർന്ന് നബി ﷺ ആ കല്ല് ചുമന്നുകൊണ്ടുവന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ (ഉസ്മാൻ ബിൻ മള്ഊന്റെ) തലയ്ക്കൽ വെച്ചു. എന്നിട്ട് അവിടുന്ന് പറഞ്ഞു: 'ഇതുകൊണ്ട് എന്റെ സഹോദരന്റെ ഖബർ ഞാൻ തിരിച്ചറിയുകയും, എന്റെ കുടുംബത്തിൽ നിന്ന് മരണപ്പെടുന്നവരെ ഇതിനടുത്ത് മറവു ചെയ്യുകയും ചെയ്യും.'"

റസൂൽ (സ) അന്നു തന്നെ ഖബർ കെട്ടിപ്പോക്കിയിരുന്നെങ്കിൽ നബി ( സ ) അങ്ങനെ പറയേണ്ട കാര്യമുണ്ടായിരുന്നില്ല‌.

ഹാരിജത് ബിൻ സൈദ് ( റ ) ജനിക്കുന്നത് ഹി: 29 ലാണ്. 70 വർഷമാണ് അദ്ദേഹം ജീവിച്ചത് . മരണം ഹി: 99 ലും.

 2545 - خَارِجَة بْن زيد بْن ثَابت الْأنْصَارِيّ الْمدنِي كُنْيَتُهُ أَبُو زيد من فُقَهَاء الْمَدِينَة من السَّبْعَة يروي عَن أَبِيه وَهُوَ أَخُو إِسْمَاعِيل بْن زيد روى عَنهُ الزُّهْرِيّ وَأَبُو الزِّنَاد مَاتَ سنة تسع وَتِسْعين وَقد قيل سنة مائَة وَهُوَ بن سبعين سنة
الكتاب: الثقات (4/211)
ابن حِبَّان ( 000  - 354 هـ، 000  - 965م).

"2545 - ഖാരിജത്ത് ബിൻ സെയ്ദ് ബിൻ ഥാബിത് അൽ-അൻസാരി അൽ-മദനി: > അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുൻയത്ത് (വിളിപ്പേര്) 'അബൂ സെയ്ദ്' എന്നാണ്. മദീനയിലെ പ്രശസ്തരായ ഏഴ് കർമ്മശാസ്ത്ര പണ്ഡിതന്മാരിൽ (അൽ-ഫുഖഹാഉസ്സബ്അ) ഒരാളാണദ്ദേഹം. അദ്ദേഹം തന്റെ പിതാവിൽ (സെയ്ദ് ബിൻ ഥാബിത് - റ) നിന്ന് നിവേദനം ചെയ്യുന്നു. ഇദ്ദേഹം ഇസ്മാഈൽ ബിൻ സെയ്ദിന്റെ സഹോദരനാണ്.

ഇമാം സുഹ്‌രി, അബുസ്സീനാദ് എന്നിവർ ഇദ്ദേഹത്തിൽ നിന്ന് ഹദീഥുകൾ നിവേദനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഹിജ്റ 99-ൽ (ചിലർ ഹിജ്റ 100 എന്നും പറയുന്നു) അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു. മരണപ്പെടുമ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന് 70 വയസ്സായിരുന്നു."

 خارِجة بن زَيْد

(29 - 99 هـ = 650 - 717 م)

خارجة بن زيد بن ثابت الأنصاري، أبو زيد، من بني النجار:
أحد الفقهاء السبعة في المدينة. تابعيّ، أدرك زمان عثمان وتوفي بالمدينة (1) .

الكتاب: الأعلام
خير الدين الزركلي ( 1310 - 1396 هـ = 1893 - 1976 م )

ഖാരിജത്ത് ബിൻ സെയ്ദ് (ഹിജ്റ 29 - 99 = ക്രിസ്താബ്ദം 650 - 717)

"ഖാരിജത്ത് ബിൻ സെയ്ദ് ബിൻ ഥാബിത് അൽ-അൻസാരി, അബൂ സെയ്ദ്: ബനൂ നജ്ജാർ ഗോത്രക്കാരൻ. മദീനയിലെ ഏഴ് കർമ്മശാസ്ത്ര പണ്ഡിതന്മാരിൽ (ഫുഖഹാഉസ്സബ്അ) ഒരാളാണ്. അദ്ദേഹം ഒരു താബിഇ ആണ്. ഉസ്മാൻ (റ) വിന്റെ കാലഘട്ടം അദ്ദേഹം നേരിട്ട് കണ്ടിട്ടുണ്ട്. മദീനയിലാണ് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചത്."

 

1609- خارجة ابن زيد ابن ثابت الأنصاري أبو زيد المدني ثقة فقيه من الثالثة مات سنة مائة وقيل قبلها ع
 خارجة ابن سليمان هو ابن عبد الله
الكتاب: تقريب التهذيب
ابن حَجَر العَسْقلاني (773هـ - 852هـ، 1372م - 1448م).

"1609 - ഖാരിജത്ത് ബിൻ സെയ്ദ് ബിൻ ഥാബിത് അൽ-അൻസാരി, അബൂ സെയ്ദ് അൽ-മദനി: > അദ്ദേഹം 'സിഖ' (അതീവ വിശ്വസ്തൻ) ആണ്, വലിയ കർമ്മശാസ്ത്ര പണ്ഡിതനുമാണ് (ഫഖീഹ്). അദ്ദേഹം നിവേദകരുടെ മൂന്നാം തട്ടിൽ (തബഖ) പെട്ടയാളാണ്. ഹിജ്റ 100-ൽ അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു, അതിന് മുൻപാണെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. (ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ നിവേദനങ്ങൾ ആറ് പ്രബല ഹദീഥ് ഗ്രന്ഥങ്ങളിലും - കുത്തുബുസ്സിത്ത - വന്നിട്ടുണ്ട് എന്നതിനെയാണ് 'ع' എന്ന അക്ഷരം സൂചിപ്പിക്കുന്നത്).

ഖാരിജത്ത് ബിൻ സുലൈമാൻ: ഇദ്ദേഹം സുലൈമാൻ ബിൻ അബ്ദുള്ളയുടെ മകനാണ് (മുകളിൽ പറഞ്ഞ ഖാരിജത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തനായ വ്യക്തി)."

(ع) خَارِجَة بن زيد بن ثَابت الْأنْصَارِيّ أَبُو زيد أحد الْفُقَهَاء السَّبْعَة بِالْمَدِينَةِ ثِقَة (7) عَن أَبِيه وَأُسَامَة بن زيد وَأم الْعَلَاء وَعنهُ الزُّهْرِيّ وَأَبُو الزِّنَاد قَالَ ابْن الْمَدِينِيّ مَاتَ سنة مائَة وَقيل قبلهَا بِسنة قَالَه الفلاس وَلما بلغ عمر بن عبد الْعَزِيز مَوته قَالَ ثلمة وَالله فِي الْإِسْلَام
الكتاب: خلاصة تذهيب تهذيب
الْخَزْرَجي (900 - بعد 923 هـ = 1495 - بعد 1517 م) 

"(ع) - ഖാരിജത്ത് ബിൻ സെയ്ദ് ബിൻ ഥാബിത് അൽ-അൻസാരി, അബൂ സെയ്ദ്: > മദീനയിലെ പ്രശസ്തരായ ഏഴ് കർമ്മശാസ്ത്ര പണ്ഡിതന്മാരിൽ (ഫുഖഹാഉസ്സബ്അ) ഒരാളാണ്. അദ്ദേഹം 'സിഖ' (അതീവ വിശ്വസ്തൻ) ആണ്. അദ്ദേഹം തന്റെ പിതാവിൽ (സെയ്ദ് ബിൻ ഥാബിത് - റ) നിന്നും, ഉസാമ ബിൻ സെയ്ദ് (റ), ഉമ്മുൽ അലാഅ് (റ) എന്നിവരിൽ നിന്നും ഹദീഥുകൾ നിവേദനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

ഇമാം സുഹ്‌രി, അബുസ്സീനാദ് എന്നിവർ ഇദ്ദേഹത്തിൽ നിന്ന് ഹദീഥുകൾ ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇബ്നുൽ മദീനിയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഹിജ്റ 100-ലാണ് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചത്; ഹിജ്റ 99-ലാണെന്ന് ഫല്ലാസും അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണവാർത്ത കേട്ടപ്പോൾ ഖലീഫ ഉമർ ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ് (റ) ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു: 'അല്ലാഹുവാണെ സത്യം, ഇസ്‌ലാമിൽ വീണ വലിയൊരു വിള്ളലാണിത് (നഷ്ടമാണിത്).'"

 - خارجة بن زيد (1) :

أحد الفقهاء السبعة، مذكور فى المهذب فى مسألة خيار الأمة بالعتق، هو أبو زيد خارجة بن زيد بن ثابت بن الضحاك بن زيد بن لوذان بن عمرو بن عبد عوف بن غنم ابن مالك بن النجار الأنصارى النجارى المدنى التابعى. أدرك عثمان، وسمع أباه زيدًا، وعمه يزيد، وأم العلاء الأنصارية. روى عنه سالم بن عبد الله، والزهرى، ويزيد بن عبد الله بن قسيط، وأبو الزناد، وآخرون.
وكان إمامًا، بارعًا فى العلم، واتفقوا على توثيقه وجلالته، وهو أحد فقهاء المدينة السبعة: سعيد بن المسيب، وعروة بن الزبير، والقاسم بن محمد، وعبيد الله بن عبد الله ابن عتبة بن مسعود، وخارجة بن زيد، وسليمان بن يسار، وفى السابع ثلاثة أقوال: فقيل: سالم بن عبد الله بن عمر، وقيل: أبو سلمة بن عبد الرحمن، وقيل: أبو بكر بن عبد الرحمن بن الحارث بن هشام، وعلى هذا جمعهم الشاعر فى بيت، فقال شعر:
ـمته ضيزى عن الحق خارجة
سعيد أبو بكر سليمان خارجة

ألا كل من لا يقتدى بأئمة فقسـ
فخذهم عبيد الله عروة قاسم

توفى بالمدينة سنة مائة، وهو ابن سبعين سنة.
لكتاب: تهذيب الأسماء واللغات
النووي، أبو زكريا (631 - 676هـ، 1234- 1278م). 

 ഖാരിജത്ത് ബിൻ സെയ്ദ് (റ)

"മദീനയിലെ ഏഴ് കർമ്മശാസ്ത്ര പണ്ഡിതന്മാരിൽ (ഫുഖഹാഉസ്സബ്അ) ഒരാളായ ഇദ്ദേഹം, അടിമസ്ത്രീക്ക് മോചനം ലഭിക്കുമ്പോൾ വിവാഹബന്ധം തുടരണോ വേണ്ടയോ എന്ന് തീരുമാനിക്കാനുള്ള അവകാശത്തെക്കുറിച്ചുള്ള (ഖിയാറുൽ അമ) ചർച്ചയിൽ 'അൽ-മുഹദ്ദബ്' എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ പരാമർശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

അബൂ സെയ്ദ് ഖാരിജത്ത് ബിൻ സെയ്ദ് ബിൻ ഥാബിത്... (ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ വംശപരമ്പര ബനൂ നജ്ജാർ ഗോത്രത്തിലേക്കും മദീനയിലെ അൻസാറുകളിലേക്കും എത്തുന്നു). ഇദ്ദേഹം ഒരു താബിഇ ആണ്. ഉസ്മാൻ (റ) വിന്റെ കാലഘട്ടം അദ്ദേഹം നേരിട്ട് കണ്ടിട്ടുണ്ട്. തന്റെ പിതാവായ സെയ്ദ് ബിൻ ഥാബിത് (റ), പിതൃസഹോദരൻ യസീദ്, ഉമ്മുൽ അലാഅ് അൻസാരിയ്യ (റ) എന്നിവരിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം വിജ്ഞാനം സ്വീകരിച്ചു. സാലിം ബിൻ അബ്ദുള്ള, ഇമാം സുഹ്‌രി, അബുസ്സീനാദ് തുടങ്ങിയ പ്രമുഖർ ഇദ്ദേഹത്തിൽ നിന്ന് ഹദീഥുകൾ നിവേദനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

അദ്ദേഹം വലിയൊരു ഇമാമും ശാസ്ത്രവിജ്ഞാനങ്ങളിൽ അഗാധപാണ്ഡിത്യമുള്ള വ്യക്തിയുമായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിശ്വസ്തതയിലും മഹത്വത്തിലും പണ്ഡിതന്മാർ ഏകോപിച്ചിരിക്കുന്നു. മദീനയിലെ ഏഴ് പ്രമുഖ ഫുഖഹാക്കളിൽ ഒരാളാണദ്ദേഹം:

1. സഈദ് ബിൻ മുസയ്യബ്

2. ഉറവ്വത്ത് ബിൻ സുബൈർ

3. ഖാസിം ബിൻ മുഹമ്മദ്

4. ഉബൈദുള്ള ബിൻ അബ്ദുള്ള ബിൻ ഉത്ത്ബ

5. ഖാരിജത്ത് ബിൻ സെയ്ദ്

6. സുലൈമാൻ ബിൻ യസാർ

ഏഴാമത്തെ ആൾ ആരാണെന്ന കാര്യത്തിൽ മൂന്ന് അഭിപ്രായങ്ങളുണ്ട്: അത് സാലിം ബിൻ അബ്ദുള്ള ആണെന്നും, അബൂസലമ ബിൻ അബ്ദുറഹ്മാൻ ആണെന്നും, അബൂബക്കർ ബിൻ അബ്ദുറഹ്മാൻ ആണെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. ഇവരെ ഏഴുപേരെയും ഉൾപ്പെടുത്തി ഒരു കവി ഇപ്രകാരം പാടിയിട്ടുണ്ട്:

"അറിയുക, ഈ ഇമാമുകളെ ആരെങ്കിലും പിൻപറ്റുന്നില്ലെങ്കിൽ അവന്റെ വിധി സത്യത്തിൽ നിന്ന് അകന്നതാണ്; ഉബൈദുള്ള, ഉറവ്വ, ഖാസിം, സഈദ്, അബൂബക്കർ, സുലൈമാൻ, ഖാരിജത്ത് - ഇവരെ നീ മുറുകെ പിടിക്കുക."

ഹിജ്റ 100-ൽ തന്റെ എഴുപതാം വയസ്സിൽ മദീനയിലാണ് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചത്."

 

 

അപ്പോള്‍ ചരിത്രത്തിൽ നമുക്ക് കാണാം. ഹാരിജത് ബിൻ സൈദ് ( റ ) ജനിക്കുന്നത് ഹി: 29 ലാണ്. 70 വർഷമാണ് അദ്ദേഹം ജീവിച്ചത് . മരണം ഹി: 99 ലും. ഇനി , ഇവിടെ ചാടി എന്നു പറയുന്നത് ഉഥ്മാൻ (റ ) വിന്റെ കാലത്താണ്. ഉഥ്മാൻ (റ) മരണപ്പെടുന്നത് ഹി: 35 ലാണ് .

ഹി : 29 ൽ ജനിച്ച ഒരാൾ ഹി: 35 നുള്ളിൽ ചാടുമ്പോൾ 5 വയസ്സുള്ള കുട്ടികൾ ചാടിയ കാര്യമാണ് ഹാരിജത് ബിൻ സൈദ് പറഞ്ഞതെന്ന് വ്യക്തമാണ്.

ഇനി മുസ്ല്യാക്കൾ പറയുന്ന കാര്യമാണ് : ബുഖാരിയുടെ വ്യാഖ്യാനത്തിൽ ഇബ്നു ഹജറുൽ അസ്ഖലാനി ഖബ്ർ കെട്ടിപ്പൊക്കൽ അനുവദനീയമാണെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ടെന്ന്. അത് ഇതാണ്. :

وقال خارجة بن زيد ) أي ابن ثابت الأنصاري أحد ثقات التابعين ، وهو أحد السبعة الفقهاء من أهل المدينة إلخ . وصله المصنف في " التاريخ الصغير " من طريق ابن إسحاق " حدثني يحيى بن عبد الرحمن بن أبي عمرة الأنصاري سمعت خارجة بن زيد " . فذكره ، وفيه جواز تعلية القبر ورفعه عن وجه الأرض
.( فتح الباري )

"(ഖാരിജത്ത് ബിൻ സെയ്ദ് പറഞ്ഞു): അതായത്, അതീവ വിശ്വസ്തരായ (സിഖ) താബിഉകളിൽ ഒരാളായ സെയ്ദ് ബിൻ ഥാബിത് അൽ-അൻസാരിയുടെ മകൻ ഖാരിജത്ത്. അദ്ദേഹം മദീനയിലെ ഏഴ് പ്രമുഖ കർമ്മശാസ്ത്ര പണ്ഡിതന്മാരിൽ (ഫുഖഹാഉസ്സബ്അ) ഒരാളാണ്.

ഗ്രന്ഥകർത്താവ് (ഇമാം ബുഖാരി) തന്റെ 'അൽ-താരീഖുസ്സഗീറിൽ' ഇബ്നു ഇസ്ഹാഖ് വഴി ഈ നിവേദനം ചേർത്തിട്ടുണ്ട്: 'യഹ്‌യ ബിൻ അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ അബീ അമ്ര അൽ-അൻസാരി എന്നോട് പറഞ്ഞു: ഞാൻ ഖാരിജത്ത് ബിൻ സെയ്ദിൽ നിന്ന് കേട്ടു...' (തുടർന്ന് ആ സംഭവം വിവരിക്കുന്നു).

ഈ നിവേദനത്തിൽ, ഖബറുകൾ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് അല്പം ഉയർത്തുന്നതും (തഅ്ലിയ്യ) മേലേക്ക് പടുത്തുയർത്തുന്നതും (റഫ്അ്) അനുവദനീയമാണെന്നതിന് തെളിവുണ്ട്."

     മദീനത്തുണ്ടായിരുന്ന 7 പണ്ഡിതന്മാരിൽ ഒരാളായിരുന്നു ഹാരിജത് ബിൻ സൈദ്. അതിനു ശേഷം ഇമാം പറയുന്നു : ഈ സംഭവത്തിൽ ; ഖബർ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് അല്പം ഉയർത്തൽ അനുവദനീയം എന്നുണ്ട്.

    അതല്ലാതെ നമ്മുടെ നാട്ടിലെ മഖാമുകൾ പോലെ‌കെട്ടി ഉയർത്തണമെന്നില്ല. മാത്രവുമല്ല : ഖബർ കെട്ടിപ്പൊക്കാൻ പാടില്ല എന്ന റസൂൽ ( സ)യുടെ വ്യക്തമായ ഉദ്ദരണി ഉണ്ടായിരിക്കെ അസ്ഖലാനി പറയുകയില്ല. ഖബർ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഒരു ചാണുയരത്തിൽ ഉയർത്താമെന്നതിൽ ആർക്കും തർക്കമില്ല. അത്ര ഉയർത്തൽ സുന്നത്താണെന്നത് സുന്നത്താണെന്ന് പണ്ഡിതന്മാരുടെ ഉദ്ദരണികളിലും പ്രവാചക ഹദീത്തുകളിൽ ഉള്ളതുപോലെത്തന്നെയാണ് ഇബ്നു ഹജറുൽ അസ്ഖലാനി പറഞ്ഞത് അതല്ലാതെ ഇന്നു മമ്പുറത്തും പുത്തൻ പള്ളിയിലും കാണുന്ന പോലെ നെഞ്ചു വരെ കെട്ടിപ്പൊക്കണമെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടില്ല.

സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരിയിൽ ഖബറിനു മുകളിൽ ചാടിക്കടക്കുന്നത് ഖബർ കെട്ടിപ്പൊക്കാൻ തെളിവാണെന്ന് ഊഹത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പറയുന്ന മുസ്ല്യാക്കന്മാർ - ഖബർ ചാടിക്കടക്കുന്ന സുന്നത്തും കൂടി പ്രാവർത്തികമാക്കണ്ടേ..?? 

    എങ്കിൽ നാളെ മുതൽ ഏർവാടി, മമ്പുറം, മുത്തുപ്പേട്ട, പുത്തൻ പള്ളി തുടങ്ങിയ ജാറങ്ങൾ ചാടിക്കടക്കൽ ഒരു സുന്നത്തായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും മുസ്ല്യാക്കന്മാർ ഒരു മത്സരമായി നടത്തുകയും വേണം. ആദ്യത്തെ ചാട്ടം കാന്തപുരം ഉസ്താദ് ചാടിക്കടന്ന് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്യുകയും വേണം‌.

__________________________

 നബി(സ) ഖബറിന്റെ മുകളിലെ പച്ച കുബ്ബ.

فإن قلتَ: هذا قبرُ رسول الله صلى الله عليه وسلم قد عُمّرت عليه قُبَّة عظيمةٌ أُنفقت فيها الأموال.
قلتُ: هذا جهلٌ عظيم بحقيقة الحال، فإنَّ هذه القبَّة ليس بناؤها منه صلى الله عليه وسلم، ولا من أصحابه، ولا مِن تابعيهم، ولا تابعي التابعين، ولا مِن علماء أمَّته وأئمَّة مِلَّتِه، بل هذه القبَّة المعمولةُ على قبره صلى الله عليه وسلم مِن أبنية بعض مُلوك مصر المتأخرين، وهو قَلاَوُون الصالحي المعروف بالملك المنصور، في سنة ثمان وسبعين وستمائة، ذكره في (تحقيق النصرة بتلخيص معالم دار الهجرة) (1) ، فهذه أمورٌ دولية لا دليلية، يتبع فيها الآخرُ الأول.
الكتاب: تطهير الاعتقاد عن أدران الإلحاد ويليه شرح الصدور في تحريم رفع القبور  (1/84)
الصنعاني (1099 - 1182 هـ = 1688 - 1768 م)

"നീ ഇപ്രകാരം ചോദിച്ചേക്കാം: ഇതാ, അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂൽ ﷺ യുടെ ഖബറിന് മുകളിൽ വലിയൊരു കുബ്ബ (താഴികക്കുടം) പണിയുകയും അതിനായി ധാരാളം പണം ചിലവഴിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ടല്ലോ?

അതിന് ഞാൻ മറുപടി നൽകുന്നത് ഇപ്രകാരമാണ്: ഇത് കാര്യങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ അവസ്ഥയെക്കുറിച്ചുള്ള വലിയ അജ്ഞതയാണ്. നിശ്ചയമായും ഈ കുബ്ബ നിർമ്മിച്ചത് നബി ﷺ യോ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വഹാബികളോ, താബിഉകളോ, താബിഉത്താബിഉകളോ അല്ലെങ്കിൽ ഈ സമുദായത്തിലെ മഹാന്മാരായ പണ്ഡിതന്മാരോ ഇമാമുകളോ ഒന്നുമല്ല.

മറിച്ച്, നബി ﷺ യുടെ ഖബറിന് മുകളിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഈ കുബ്ബ പിൽക്കാലത്ത് ഈജിപ്ത് ഭരിച്ചിരുന്ന രാജാക്കന്മാരിൽ ഒരാളായ الملك المنصور (അൽ-മലിക് അൽ-മൻസൂർ) എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഖലാവൂൻ അസ്സ്വാലിഹി നിർമ്മിച്ചതാണ്. ഹിജ്റ 678-ലാണ് (ക്രിസ്താബ്ദം 1279) ഇത് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടത്. (തഹ്ഖീഖുന്നസ്വ്റ ബി തൽഖീസി മആലിമി ദാരിൽ ഹിജ്റ) എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ ഇത് പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്.

അതിനാൽ, ഇത് ഭരണാധികാരികൾ ചെയ്ത കാര്യങ്ങളാണ് (അമൂറുൻ ദൗലിയ്യ), അല്ലാതെ പ്രമാണങ്ങളുടെ (ദലീലുകളുടെ) അടിസ്ഥാനത്തിൽ ചെയ്തതല്ല. പിൽക്കാലത്തുള്ളവർ മുൻപുള്ളവരെ അനുകരിക്കുക മാത്രമാണ് ഇതിൽ ചെയ്തത്."

ചരിത്രപരമായ വസ്തുതകൾ:

• നിർമ്മാണ കാലം: നബി ﷺ വഫാത്തായി 600 വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷമാണ് ആദ്യമായി ഖബറിന് മുകളിൽ ഒരു മരക്കുബ്ബ നിർമ്മിക്കുന്നത്. അതിനു മുൻപ് ഖബർ ആയിഷ (റ) വിന്റെ വീടിനുള്ളിൽ ലളിതമായ രൂപത്തിലായിരുന്നു.

• നിറം: ആദ്യകാലങ്ങളിൽ ഈ കുബ്ബയ്ക്ക് പച്ചനിറമല്ലായിരുന്നു. വെള്ള, നീല തുടങ്ങിയ നിറങ്ങൾ മാറിമാറി വന്നതിനുശേഷം 1837-ൽ സുൽത്താൻ മഹ്മൂദ് രണ്ടാമന്റെ കാലത്താണ് ഇതിന് പച്ചനിറം നൽകിയത്. അതിനുശേഷമാണ് ഇത് 'അൽ-ഖുബ്ബത്തുൽ ഖള്റാഅ്' (പച്ചക്കുബ്ബ) എന്ന് അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങിയത്.

• പണ്ഡിത നിലപാട്: ഖബറുകൾ കെട്ടിപ്പൊക്കുന്നത് വിലക്കിയ ഹദീസുകൾ നിലവിലുള്ളതിനാൽ, ഈ കുബ്ബയുടെ നിർമ്മാണം ഒരു മതപരമായ തെളിവായി (ദലീലായി) സ്വീകരിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നും ഇത് കേവലം ഭരണാധികാരികളുടെ താല്പര്യപ്രകാരം ഉണ്ടായതാണെന്നുമാണ് പണ്ഡിതന്മാർ വ്യക്തമാക്കുന്നത്.

 

 ഇനി ഇതേ വിഷയം കേരളാ സമസ്തക്കാര്‍ തന്നെ അവരുടെ പല ലേഖനങ്ങളിലും എഴുതിയതായി കാണാം.

നബി(സ) യുടെ ഖബര്‍ ഒരു ചാണ്‍ മാത്രമേ ഉയര്‍ത്തിയിട്ടുള്ളൂ എന്ന് സമസ്തക്കാരുടെ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളില്‍