ശിര്‍ക്കാവാന്‍ സ്വയം കഴിവ് അല്ലെങ്കില്‍ ഇലാഹു ആക്കുക എന്ന വിശ്വാസം വേണോ??

സ്വയം കഴിവുണ്ടെന്നു വിശ്വസിച്ച് തേടിയാൽ മാത്രമേ ശിർക്ക് വരുകയുള്ളു എന്ന വാദം തെറ്റാണ്.

കേരളത്തിലെ ശിർക്കൻ വിശ്വാസം പേരിൽ നടക്കുന്ന സമസ്തക്കാർ. കൊണ്ടുവരുന്ന ഒരു വികല വാദമാണ്  ഇബാദത്ത്  ആവാൻ സ്വയം കഴിവുണ്ട് എന്ന വിശ്വാസം വേണം എന്ന് . എന്നാൽ ഈ വാദം തീർത്തും അബദ്ധജടിലമാണ്.  കാരണം അള്ളാഹു അല്ലാത്തവർക്ക് ഇബാദത്ത് ചെയ്താൽ അത് തീർച്ചയായും ശിര്‍ക്കാവും എന്നതില്‍ ആര്‍ക്കും തര്‍ക്കമില്ല.

ഇബാദത്തിന് സമസ്തക്കാർ നൽകിയ നിർവചനം.

 

"പരമമായ വണക്കവും താഴ്മയും എന്നാണ് ഇബാദത്തിന് പൂർവിക പണ്ഡിതർ നൽകിയ നിർവചനം."

    ഇവർ തന്നെ എഴുതി വച്ച ഈ നിർവ്വചനത്തിൽ സ്വയം കഴിവ്  എന്നൊരു വിഷയമേ  രേഖപെടുത്തിയിട്ടില്ല.

    അത്തരം ഇബാദത്തിന്റെ നിർവചനം കൊടുത്തിടത്തോക്കെ പണ്ഡിതർ വ്യക്തമായി എന്താണ് പറയുന്നത് എന്ന് കാണുക.

 

"ആരാധന (ഇബാദത്ത്) എന്നാൽ വിനയത്തിന്റെയും (തദല്ലുൽ) കീഴ്പ്പെടലിന്റെയും (ഖുളൂഅ്) പരമകാഷ്ഠയാണ് (അങ്ങേയറ്റത്തെ അവസ്ഥ). 'മുഅബ്ബദ്' ആയ വഴി എന്ന് പ്രയോഗിക്കുന്നത് അതിനാലാണ്, അതായത് വിനീതമാക്കപ്പെട്ട (നടന്നു നിരപ്പാക്കപ്പെട്ട) വഴി എന്നർത്ഥം. ആരാധനയെക്കാൾ (ഇബാദത്ത്) താഴ്ന്ന പദവിയാണ് അടിമത്തം (അബൂദിയ്യത്ത്) എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. അല്ലാഹു തൃപ്തിപ്പെടുന്ന കാര്യങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനാണ് ആരാധനയെന്നും പറയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്." 

"ആരാധന (ഇബാദത്ത്) എന്നാൽ വിനയത്തിന്റെയും (തദല്ലുൽ) കീഴ്പ്പെടലിന്റെയും (ഖുളൂഅ്) പരമകാഷ്ഠയാണ് (അങ്ങേയറ്റത്തെ അവസ്ഥ). 'മുഅബ്ബദ്' ആയ വഴി (طريق معبد) എന്ന് പ്രയോഗിക്കുന്നത് അതിനാലാണ്, അതായത് വിനീതമാക്കപ്പെട്ട (നടന്നു നിരപ്പാക്കപ്പെട്ട) വഴി എന്നർത്ഥം. ആരാധനയെക്കാൾ (ഇബാദത്ത്) താഴ്ന്ന പദവിയാണ് അടിമത്തം (അബൂദിയ്യത്ത്) എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. അല്ലാഹു തൃപ്തിപ്പെടുന്ന കാര്യങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനാണ് ആരാധനയെന്നും പറയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

 "ആരാധന (ഇബാദത്ത്) എന്നാൽ വിനയത്തിന്റെയും (തദല്ലുൽ) കീഴ്പ്പെടലിന്റെയും (ഖുളൂഅ്) പരമകാഷ്ഠയാണ് (അങ്ങേയറ്റത്തെ അവസ്ഥ)."

 

ഇനി മക്കയിലെ മുശ്‌രിക്കുകളില്‍ സംഭവിച്ച ശിർക്കൻ വിശ്വാസം സ്വയം കഴിവുണ്ട് എന്ന വിശ്വാസത്തോടെ ഇലാഹുകളെ സ്വീകരിച്ചത് കൊണ്ടാണോ?.  തീർച്ചയായും അല്ല.

 ______________________

അതിനായി ചില ഇമാമുകളുടെ ഉദ്ധരണികൾ പരിശോധിക്കാം.

  ഇമാം റാസി (റ):

( " المسألة الأولى : اعلم انه ليس في العالم أحد يثبت لله شريكا يساويه في الوجود والقدرة والعلم والحكمة ، وهذا مما لم يوجد الى الآن

وقال الرازي في ( 1/111) في تفسير قوله تعالى ( فلا تجعلوا لله أندادا ) البقرة : 

"ഒന്നാമത്തെ കാര്യം: നീ അറിഞ്ഞിരിക്കുക, ഈ ലോകത്ത് അല്ലാഹുവിന് തുല്യമായ അസ്തിത്വമോ (വുജൂദ്), കഴിവോ (ഖുദ്‌റത്ത്), അറിവോ (ഇൽമ്), യുക്തിയോ (ഹിക്മത്ത്) ഉള്ള ഒരു പങ്കാളിയുണ്ടെന്ന് സമർത്ഥിക്കുന്ന ഒരാളും ഇന്നുവരെ ഉണ്ടായിട്ടില്ല."

ഈ ഭാഗം മനുഷ്യചരിത്രത്തിലെ വിശ്വാസവൈകല്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ആഴമേറിയ ഒരു സത്യമാണ് വെളിപ്പെടുത്തുന്നത്:

• പൂർണ്ണമായ തുല്യത ആരും അവകാശപ്പെടുന്നില്ല: ചരിത്രത്തിലുടനീളം അല്ലാഹുവിൽ പങ്കുചേർത്തവർ (മുശ്‌രിക്കുകൾ) പോലും, അല്ലാഹുവിനേക്കാൾ വലിയവനോ അല്ലെങ്കിൽ എല്ലാ ഗുണങ്ങളിലും അല്ലാഹുവിന് ബിയേ തുല്യമായ (Equal in essence and attributes) മറ്റൊരു ദൈവമുണ്ടെന്ന് വാദിച്ചിട്ടില്ല.

• സ്രഷ്ടാവിനെ അംഗീകരിക്കുന്നു: മക്കയിലെ മുശ്‌രിക്കുകൾ പോലും ആകാശഭൂമികളെ സൃഷ്ടിച്ചത് അല്ലാഹുവാണെന്നും മഴ നൽകുന്നതും ഭക്ഷണം നൽകുന്നതും അവനാണെന്നും വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. പക്ഷേ, അവർ അല്ലാഹുവിങ്കലേക്ക് ശുപാർശ ചെയ്യാനായി മറ്റ് ചെറിയ ദൈവങ്ങളെ ആരാധിച്ചു.

• ശിർക്കിന്റെ സ്വഭാവം: മിക്കവാറും എല്ലാ ബഹുദൈവ വിശ്വാസികളും അല്ലാഹുവിനെ 'മഹാദൈവമായും' (Supreme God) മറ്റുള്ളവരെ അവന്റെ സഹായികളായോ അല്ലെങ്കിൽ അവനിലേക്ക് എത്തിക്കാനുള്ള ഇടയാളന്മാരായോ ആണ് കണ്ടിട്ടുള്ളത്. എന്നാൽ അല്ലാഹുവിന് തുല്യനായി മറ്റൊരു സ്രഷ്ടാവുണ്ട് എന്ന് സ്ഥാപിക്കാൻ ആർക്കും സാധിച്ചിട്ടില്ല.

  ______________________

 

أَجْمَعَ كُلُّ الْأَنْبِيَاءِ عَلَيْهِمُ السَّلَامُ عَلَى أَنَّ عِبَادَةَ غَيْرِ اللَّهِ تَعَالَى كُفْرٌ سَوَاءٌ اعْتَقَدَ فِي ذَلِكَ الْغَيْرِ كَوْنَهُ إِلَهًا لِلْعَالَمِ أَوِ اعْتَقَدُوا فِيهِ أَنَّ عِبَادَتَهُ تُقَرِّبُهُمْ إِلَى اللَّهِ تَعَالَى لِأَنَّ الْعِبَادَةَ نِهَايَةُ التَّعْظِيمِ وَنِهَايَةُ التَّعْظِيمِ لَا تَلِيقُ إِلَّا بِمَنْ يَصْدُرُ عَنْهُ نِهَايَةُ الْإِنْعَامِ وَالْإِكْرَامِ

 الكتاب:  التفسير الكبير (14/350)

الرَّازي، فخر الدين (544 - 606هـ، 1150 - 1210م).

"എല്ലാ പ്രവാചകന്മാരും (അലൈഹിമുസ്സലാം) ഏകോപിച്ച അഭിപ്രായമാണിത്: അല്ലാഹു അല്ലാത്തവർക്ക് ആരാധന നൽകുക എന്നത് സത്യനിഷേധമാണ് (കുഫ്‌ർ). ആ വ്യക്തിയോ വസ്തുവോ ലോകത്തിന്റെ ദൈവമാണെന്ന് ഒരാൾ വിശ്വസിച്ചാലും ഇല്ലെങ്കിലും, അതല്ലെങ്കിൽ ഇതിനെ ആരാധിക്കുന്നത് അല്ലാഹുവിലേക്ക് ഞങ്ങളെ അടുപ്പിക്കും (ശുപാർശ ചെയ്യും) എന്ന് കരുതിയാലും അത് കുഫ്‌ർ തന്നെയാണ്. കാരണം, ആരാധന എന്നത് ബഹുമാനത്തിന്റെ അങ്ങേയറ്റത്തെ അവസ്ഥയാണ്. ആ അങ്ങേയറ്റത്തെ ബഹുമാനം, ആരിൽ നിന്നാണോ അങ്ങേയറ്റത്തെ അനുഗ്രഹങ്ങളും ഔദാര്യങ്ങളും (നമുക്ക്) ലഭിക്കുന്നത്, അവന് (അല്ലാഹുവിന്) മാത്രമേ അനുയോജ്യമാവുകയുള്ളൂ."

  

ഈ വരികൾ ആരാധനയുടെ അർഹതയെക്കുറിച്ചും ശിർക്കിന്റെ സ്വഭാവത്തെക്കുറിച്ചും കാര്യങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു:

• ആരാധനയുടെ നിർവ്വചനം: 'നിഹായത്തുത്തഅ്ളീം' (نِهَايَةُ التَّعْظِيمِ) അഥവാ ബഹുമാനത്തിന്റെയും ആദരവിന്റെയും പരമകാഷ്ഠയാണ് ആരാധന. നമ്മുടെ വിനയവും കീഴ്പ്പെടലും പൂർണ്ണമാകുന്നത് അവിടെയാണ്.

• ശിർക്കിന്റെ ഇനങ്ങൾ: അല്ലാഹുവിന് പുറമെ മറ്റാരെയെങ്കിലും ആരാധിക്കുന്നതിന് രണ്ട് രൂപങ്ങളുണ്ടാകാം.

  1. ആ വസ്തുവോ വ്യക്തിയോ തന്നെ ദൈവമാണെന്ന് വിശ്വസിക്കൽ.

  2. അതല്ലെങ്കിൽ അവരെ ആരാധിച്ചാൽ അല്ലാഹുവിലേക്ക് കൂടുതൽ അടുക്കാം എന്ന് വിശ്വസിക്കൽ. ഈ രണ്ട് വിശ്വാസങ്ങളും ഒരുപോലെ ഇസ്‌ലാമിൽ നിന്ന് പുറത്തുപോകാൻ കാരണമാകുന്ന ശിർക്കാണെന്ന് എല്ലാ പ്രവാചകന്മാരും പഠിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.

  ______________________

 

    ഇമാം റാസി (റ):

الْقَوْمُ كَانُوا مُعْتَرِفِينَ بِوُجُودِ اللَّه تَعَالَى كَمَا قَالَ: وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَالْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ [لُقْمَانَ: 25] وَمَا أَطْلَقُوا لَفْظَ اللَّه عَلَى أَحَدٍ سِوَى اللَّه سُبْحَانَهُ، كَمَا قَالَ تَعَالَى: هَلْ تَعْلَمُ لَهُ سَمِيًّا
الكتاب: مفاتيح الغيب = التفسير الكبير
الرَّازي، فخر الدين (544 - 606هـ، 1150 - 1210م).

"ആ ജനത (മുശ്രിക്കുകൾ) അല്ലാഹുവിന്റെ അസ്തിത്വത്തിൽ വിശ്വസിക്കുന്നവരായിരുന്നു. അല്ലാഹു ഖുർആനിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ: 'ആകാശഭൂമികളെ സൃഷ്ടിച്ചത് ആരെന്ന് നീ അവരോട് ചോദിച്ചാൽ, തീർച്ചയായും അവർ പറയും: അല്ലാഹുവാണെന്ന്' (സൂറത്തു ലുഖ്മാൻ: 25). അല്ലാഹു എന്ന നാമം അല്ലാഹുവിനല്ലാതെ മറ്റാർക്കും അവർ പ്രയോഗിച്ചിരുന്നതുമില്ല. അല്ലാഹു ചോദിക്കുന്നുണ്ടല്ലോ: 'അവന് തുല്യനായി (അതേ പേരുള്ളവനായി) മറ്റാരെയെങ്കിലും നിനക്കറിയാമോ?' (സൂറത്തു മർയം: 65)."

ഈ വരികളിലൂടെ ഇമാം റാസി (റ) വ്യക്തമാക്കുന്ന കാര്യങ്ങൾ ഇസ്‌ലാമിക വിശ്വാസത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം മനസ്സിലാക്കാൻ അത്യാവശ്യമാണ്:

• തൗഹീദുർ റുബൂബിയ്യ (സ്രഷ്ടാവായ ഏകദൈവത്തിലുള്ള വിശ്വാസം): മക്കയിലെ ബഹുദൈവ വിശ്വാസികൾ അല്ലാഹുവിനെ ഒരു പരമശക്തിയായി അംഗീകരിച്ചിരുന്നു. പ്രപഞ്ചത്തെ സൃഷ്ടിച്ചതും സംരക്ഷിക്കുന്നതും അവനാണെന്ന് അവർക്കറിയാമായിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് തന്നെ സ്രഷ്ടാവായ അല്ലാഹുവിലുള്ള ഈ വിശ്വാസം മാത്രം ഒരാളെ മുസ്ലിമാക്കാൻ പര്യാപ്തമല്ല.

• ആരാധനയിലെ പിഴവ്: അല്ലാഹുവാണ് സ്രഷ്ടാവെന്ന് അവർ അംഗീകരിക്കുമ്പോഴും, അവനിലേക്ക് അടുക്കാനായി മറ്റ് വിഗ്രഹങ്ങളെയും മഹാന്മാരെയും അവർ ആരാധിച്ചിരുന്നു. ഇതുകൊണ്ടാണ് അവർ മുശ്രിക്കുകളായത്. സ്രഷ്ടാവിലുള്ള വിശ്വാസം (റുബൂബിയ്യ) ഉണ്ടെങ്കിലും ആരാധനയിലുള്ള ഏകത്വം (ഉലൂഹിയ്യ) അവർക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.

• അല്ലാഹു എന്ന നാമത്തിന്റെ പ്രത്യേകത: 'അല്ലാഹു' എന്ന പേര് ആ ജനത അങ്ങേയറ്റം ആദരവോടെ കണ്ടിരുന്നു. തങ്ങൾ ആരാധിക്കുന്ന ലാത്തയോ ഉസ്സയോ അല്ലാഹുവിന് തുല്യരാണെന്ന് അവർ വാദിച്ചിരുന്നില്ല. മറിച്ച് അവരെല്ലാം അല്ലാഹുവിന് കീഴിലുള്ളവർ മാത്രമാണെന്നേ അവർ വിശ്വസിച്ചിരുന്നുള്ളൂ.

  ______________________

 

( قل من يرزقكم من السماء والارض ... ) يونس  وَهَذَا يَدُلُّ عَلَى أَنَّ الْمُخَاطَبِينَ بِهَذَا الْكَلَامِ كَانُوا يَعْرِفُونَ اللَّه وَيُقِرُّونَ بِهِ، وَهُمُ الَّذِينَ قَالُوا فِي عِبَادَتِهِمْ لِلْأَصْنَامِ إِنَّهَا تُقَرِّبُنَا إِلَى اللَّه زُلْفَى وَإِنَّهُمْ شُفَعَاؤُنَا عِنْدَ اللَّه وَكَانُوا يَعْلَمُونَ أَنَّ هَذِهِ الْأَصْنَامَ لَا تَنْفَعُ وَلَا تَضُرُّ، فَعِنْدَ ذَلِكَ قَالَ لِرَسُولِهِ عَلَيْهِ السَّلَامُ: فَقُلْ أَفَلا تَتَّقُونَ يَعْنِي أَفَلَا تَتَّقُونَ أَنْ تَجْعَلُوا هَذِهِ الْأَوْثَانَ شُرَكَاءَ للَّه فِي الْمَعْبُودِيَّةِ، مَعَ اعْتِرَافِكُمْ بِأَنَّ كُلَّ الْخَيْرَاتِ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ إِنَّمَا تَحْصُلُ مِنْ رَحْمَةِ اللَّه وَإِحْسَانِهِ، وَاعْتِرَافِكُمْ بِأَنَّ هَذِهِ الْأَوْثَانَ لَا تَنْفَعُ وَلَا تَضُرُّ أَلْبَتَّةَ.

الكتاب: مفاتيح الغيب = التفسير الكبير  (17/247)

الرَّازي، فخر الدين (544 - 606هـ، 1150 - 1210م).

"(നബിയേ,) ചോദിക്കുക: ആകാശത്തുനിന്നും ഭൂമിയിൽ നിന്നും നിങ്ങൾക്ക് ഉപജീവനം നൽകുന്നവൻ ആരാണ്?..." (സൂറത്ത് യൂനുസ്: 31). ഈ വചനം സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, അഭിസംബോധന ചെയ്യപ്പെടുന്ന ജനത (മുശ്രിക്കുകൾ) അല്ലാഹുവിനെ അറിയുന്നവരും അവനെ അംഗീകരിക്കുന്നവരുമായിരുന്നു എന്നാണ്. ബിംബങ്ങളെ ആരാധിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് അവർ തന്നെ പറഞ്ഞിരുന്നത്: "ഞങ്ങളെ അല്ലാഹുവിലേക്ക് കൂടുതൽ അടുപ്പിക്കാൻ (ശുപാർശക്കാരായി) മാത്രമാണ് ഞങ്ങൾ അവരെ ആരാധിക്കുന്നത്" എന്നും "അവർ അല്ലാഹുവിങ്കൽ ഞങ്ങളുടെ ശുപാർശക്കാരാണ്" എന്നുമാണ്. ഈ ബിംബങ്ങൾ ഉപകാരം ചെയ്യാനോ ഉപദ്രവം ചെയ്യാനോ കഴിവുള്ളവരല്ല എന്ന് അവർക്ക് അറിയാമായിരുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് അല്ലാഹു തന്റെ റസൂലിനോട് ഇപ്രകാരം ചോദിക്കാൻ കൽപ്പിച്ചത്: "എന്നിട്ടും നിങ്ങൾ സൂക്ഷ്മത പാലിക്കുന്നില്ലേ (തഖ്‌വ കാണിക്കുന്നില്ലേ)?" അതായത്, ദുനിയാവിലെയും പരലോകത്തെയും എല്ലാ അനുഗ്രഹങ്ങളും അല്ലാഹുവിന്റെ കാരുണ്യവും ഔദാര്യവും കൊണ്ടുമാത്രമാണ് ലഭിക്കുന്നതെന്നും ഈ ബിംബങ്ങൾക്ക് യാതൊരു കഴിവുമില്ലെന്നും നിങ്ങൾ സമ്മതിക്കുമ്പോൾ തന്നെ, ആരാധനയിൽ അവയെ അല്ലാഹുവിന് പങ്കുകാരാക്കാൻ നിങ്ങൾക്ക് എങ്ങനെ തോന്നുന്നു (അതിൽ നിങ്ങൾ അല്ലാഹുവിനെ ഭയപ്പെടുന്നില്ലേ)?

          

        അറിവും പ്രവൃത്തിയും തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യം: സ്രഷ്ടാവും സംരക്ഷകനും അല്ലാഹുവാണെന്ന് അവർക്ക് ബോധ്യമുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ പ്രായോഗിക ജീവിതത്തിൽ ആരാധനകൾ വിഗ്രഹങ്ങൾക്ക് സമർപ്പിച്ചു. ഈ വൈരുദ്ധ്യത്തെയാണ് ഖുർആൻ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നത്.

 ______________________

  ഷാഫി മദഹബിലെ   ഇമാം മക്രീസി (റ):

ولا ريب أن توحيد الربوبية لم ينكره المشركون، بل أقرّوا بأنه سبحانه وحده خالقهم، وخالق السموات والأرض، والقائم بمصالح العالم كله، وإنما أنكروا توحيد الإلهيّة والمحبّة.  
تجريد التوحيد للإمام المقريزي ص: (٧)

"തീർച്ചയായും, മുശ്‌രിക്കുകൾ (ബഹുദൈവ വിശ്വാസികൾ) **'തൗഹീദുർ റുബൂബിയ്യ'**യെ (അല്ലാഹു ഏക സ്രഷ്ടാവാണെന്ന വിശ്വാസം) നിഷേധിച്ചിരുന്നില്ല എന്നതിൽ യാതൊരു സംശയവുമില്ല. മറിച്ച്, അല്ലാഹു മാത്രമാണ് തങ്ങളെയും ആകാശഭൂമികളെയും സൃഷ്ടിച്ചതെന്നും ഈ ലോകത്തിന്റെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും നിയന്ത്രിക്കുന്നത് അവനാണെന്നും അവർ അംഗീകരിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ അവർ നിഷേധിച്ചത് **'തൗഹീദുൽ ഉലൂഹിയ്യ'**യും (ആരാധന അല്ലാഹുവിന് മാത്രമാക്കുക എന്നത്) അവനോടുള്ള സ്‌നേഹവുമാണ് (മറ്റ് സൃഷ്ടികളേക്കാൾ കൂടുതൽ അല്ലാഹുവിനെ സ്‌നേഹിക്കുകയും ആരാധിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നത്)."

         തൗഹീദുർ റുബൂബിയ്യ (Tawhid ar-Rububiyyah): അല്ലാഹുവാണ് സ്രഷ്ടാവും ഉടമസ്ഥനും സംരക്ഷകനും എന്ന് വിശ്വസിക്കലാണിത്. മക്കയിലെ മുശ്‌രിക്കുകൾക്ക് ഈ വിശ്വാസമുണ്ടായിരുന്നു. ഖുർആൻ പലയിടത്തും ഇത് സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. അതിനാൽ അല്ലാഹുവാണ് സ്രഷ്ടാവെന്ന് വിശ്വസിച്ചത് കൊണ്ട് മാത്രം ഒരാൾ മുസ്ലിമാകില്ല.

        തൗഹീദുൽ ഉലൂഹിയ്യ (Tawhid al-Uluhiyyah): ആരാധനകൾ (പ്രാർത്ഥന, നേർച്ച, ഭക്തി തുടങ്ങിയവ) അല്ലാഹുവിന് മാത്രമായി സമർപ്പിക്കലാണിത്. ഇവിടെയാണ് മുശ്‌രിക്കുകൾക്ക് പിഴച്ചത്. അവർ അല്ലാഹുവിനെ സ്രഷ്ടാവായി അംഗീകരിക്കുമ്പോഴും ആരാധനയിൽ വിഗ്രഹങ്ങളെയും മറ്റും പങ്കുചേർത്തു.

 

______________________

الإمام الطبري عند قوله تعالى:
 وَإِذَا مَسَّ الإنسَانَ ضُرٌّ دَعَا رَبَّهُ مُنِيبًا إِلَيْهِ ثُمَّ إِذَا خَوَّلَهُ نِعْمَةً مِّنْهُ نَسِيَ مَا كَانَ يَدْعُو إِلَيْهِ مِن قَبْلُ وَجَعَلَ لِلَّهِ أَندَادًا لِّيُضِلَّ عَن سَبِيلِهِ قُلْ تَمَتَّعْ بِكُفْرِكَ قَلِيلا إِنَّكَ مِنْ أَصْحَابِ النَّار [الزمر8]. قال الطبري « كانت العرب تقر بوحدانية الله غير أنها كانت تشرك به في عبادته» 

 (تفسير الطبري)

         "മനുഷ്യന് വല്ല ദുരിതവും ബാധിച്ചാൽ തന്റെ രക്ഷിതാവിങ്കലേക്ക് മടങ്ങിയവനായിക്കൊണ്ട് അവൻ അവനോട് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. പിന്നീട് അല്ലാഹു തന്റെ പക്കൽ നിന്നുള്ള ഒരു അനുഗ്രഹം അവന് നൽകിക്കഴിഞ്ഞാൽ, താൻ മുമ്പ് പ്രാർത്ഥിച്ചിരുന്ന കാര്യം അവൻ മറന്നുകളയുന്നു. അല്ലാഹുവിന്റെ മാർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് (ആളുകളെ) തെറ്റിക്കാൻ വേണ്ടി അവൻ അല്ലാഹുവിന് സമന്മാരെ (പങ്കുകാരെ) ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. (നബിയേ,) പറയുക: 'നിന്റെ ഈ സത്യനിഷേധവുമായി നീ അല്പം സുഖിച്ചു കൊള്ളുക; തീർച്ചയായും നീ നരകാവകാശികളിൽ പെട്ടവനാകുന്നു.'" (സൂറത്തുസ്സുമർ: 8)

ഇമാം ത്വബ്‌രി പറഞ്ഞു: "അറബികൾ അല്ലാഹുവിന്റെ ഏകത്വത്തിൽ (തൗഹീദ്) വിശ്വസിച്ചിരുന്നു; എങ്കിലും ആരാധനയുടെ കാര്യത്തിൽ അവർ അവനിൽ പങ്കുചേർക്കുമായിരുന്നു (ശിർക്ക് ചെയ്യുമായിരുന്നു)."

______________________

ഇബ്ന്‍ അതീയ (റ) പറയുന്നത് കാണുക.

وقال عكرمة ومجاهد وقتادة وابن زيد هي في كفار العرب، وإيمانهم هو إقرارهم بالخالق والرازق والمميت، فسماه إيمانا وإن أعقبه إشراكهم بالأوثان والأصنام- فهذا الإيمان لغوي فقط من حيث هو تصديقها.
الكتاب: المحرر الوجيز في تفسير الكتاب العزيز (3/285)
ابن عطية (481 - 542 هـ = 1088 - 1148 م)

"ഇക്രിമ, മുജാഹിദ്, ഖതാദ, ഇബ്നു സെയ്ദ് എന്നിവർ പറഞ്ഞു: ഈ വചനം അറബികളിലെ സത്യനിഷേധികളെ (മുശ്‌രിക്കുകളെ) കുറിച്ചുള്ളതാണ്. അവരുടെ 'ഈമാൻ' (വിശ്വാസം) എന്നത് അല്ലാഹുവാണ് സ്രഷ്ടാവും, ഉപജീവനം നൽകുന്നവനും (റാസിഖ്), മരിപ്പിക്കുന്നവനും എന്ന് അവർ അംഗീകരിക്കലായിരുന്നു. ഇതിനെ അല്ലാഹു 'ഈമാൻ' എന്ന് വിളിച്ചു—എങ്കിലും അതിന് പിന്നാലെ വിഗ്രഹങ്ങളെയും ബിംബങ്ങളെയും ആരാധിച്ചുകൊണ്ട് അവർ ശിർക്ക് ചെയ്തിരുന്നു. (ചുരുക്കത്തിൽ) ഈ 'ഈമാൻ' എന്നത് കേവലമൊരു ഭാഷാപരമായ അർത്ഥത്തിൽ (ലഗ്‌വി) ഉള്ളതാണ്; അതായത് അല്ലാഹുവിന്റെ ചില ഗുണങ്ങളെ അവർ സത്യപ്പെടുത്തിയതുകൊണ്ട് (തസ്ദീഖ്) അതിനെ വിശ്വാസം എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു എന്ന് മാത്രം."

 ______________________

 തഫ്സീര്‍ ഇബ്ന്‍ കസീര്‍ എന്ത് പറയുന്നു സൂറത്ത് അല്‍ മുഅ്മിനൂന്‍ എണ്‍പത്തി നാലാമത്തെ ആയത്തിന് കൊടുത്ത വിശദീകരണം കാണുക.

قُل لِّمَنِ الْأَرْضُ وَمَن فِيهَا إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ (84)

(നബിയേ,) ചോദിക്കുക: ഭൂമിയും അതിലുള്ളതും ആരുടെതാണ്‌? നിങ്ങള്‍ക്കറിയാമെങ്കില്‍ (പറയൂ.)

يُقَرِّرُ تَعَالَى وَحْدَانِيَّتَهُ، وَاسْتِقْلَالَهُ بِالْخَلْقِ وَالتَّصَرُّفِ وَالْمُلْكِ، لِيُرْشِدَ إِلَى أَنَّهُ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ، وَلَا تَنْبَغِي الْعِبَادَةُ إِلَّا لَهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ؛ وَلِهَذَا قَالَ لِرَسُولِهِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَقُولَ لِلْمُشْرِكِينَ الْعَابِدِينَ مَعَهُ غَيْرَهُ، الْمُعْتَرِفِينَ لَهُ بِالرُّبُوبِيَّةِ، وَأَنَّهُ لَا شَرِيكَ لَهُ فِيهَا، وَمَعَ هَذَا فَقَدَ أَشْرَكُوا مَعَهُ في الْإِلَهِيَّةِ، فَعَبَدُوا غَيْرَهُ مَعَهُ، مَعَ اعْتِرَافِهِمْ أَنَّ الَّذِينَ عَبَدُوهُمْ لَا يَخْلُقُونَ شَيْئًا، وَلَا يَمْلِكُونَ شَيْئًا، وَلَا يَسْتَبِدُّونَ بِشَيْءٍ، بَلِ اعْتَقَدُوا أَنَّهُمْ يُقَرِّبُونَهُمْ إِلَيْهِ زُلْفَى.

 الكتاب: تفسير القرآن العظيم (ابن كثير) (5/425)

ابن كثير القرشي (700 - 774هـ).

"അല്ലാഹു തന്റെ ഏകത്വത്തെയും (വഹ്ദാനിയ്യത്ത്), സൃഷ്ടിപ്പിലും നിയന്ത്രണത്തിലും അധികാരത്തിലുമുള്ള അവന്റെ സ്വതന്ത്രമായ ആധിപത്യത്തെയും ഇവിടെ സ്ഥിരപ്പെടുത്തുകയാണ്. താനല്ലാതെ മറ്റൊരു ഇലാഹും (ആരാധ്യൻ) ഇല്ലെന്നും, പങ്കുകാരില്ലാത്ത തനിക്ക് മാത്രമേ ആരാധനകൾ പാടുള്ളൂ എന്നും അവരെ ബോധ്യപ്പെടുത്താൻ വേണ്ടിയാണിത്. അതുകൊണ്ടാണ് അല്ലാഹു തന്റെ പ്രവാചകൻ ﷺ യോട് ആ മുശ്‌രിക്കുകളോട് (ചോദിക്കാൻ) കൽപ്പിച്ചത്—അല്ലാഹുവിനോടൊപ്പം മറ്റുള്ളവരെ ആരാധിക്കുന്നവരും എന്നാൽ അല്ലാഹുവാണ് ഏക സ്രഷ്ടാവ് (റുബൂബിയ്യത്ത്) എന്ന് സമ്മതിക്കുന്നവരുമായ മുശ്‌രിക്കുകളോട്. അല്ലാഹുവിന് സ്രഷ്ടാവാകുന്ന കാര്യത്തിൽ പങ്കുകാരില്ലെന്ന് അവർ സമ്മതിക്കുമ്പോഴും, അവർ 'ഉലൂഹിയ്യത്തി'ൽ (ആരാധനയിൽ) അവനെ പങ്കുചേർത്തു. തങ്ങൾ ആരാധിക്കുന്നവർ ഒന്നും സൃഷ്ടിക്കുന്നില്ലെന്നും, ഒരു അധികാരവും ഇല്ലാത്തവരാണെന്നും, ഒന്നിനും സ്വതന്ത്രമായ കഴിവില്ലാത്തവരാണെന്നും സമ്മതിക്കുമ്പോഴും അവർ മറ്റുള്ളവരെ ആരാധിച്ചു. മറിച്ച്, അവരിലൂടെ അല്ലാഹുവിലേക്ക് കൂടുതൽ സാമീപ്യം ലഭിക്കും എന്നായിരുന്നു അവരുടെ വിശ്വാസം."

 ______________________

 وَكَثِيرًا مَا يُقَرِّرُ تَعَالَى مَقَامَ الْإِلَهِيَّةِ بِالِاعْتِرَافِ بِتَوْحِيدِ الرُّبُوبِيَّةِ. وَقَدْ كَانَ الْمُشْرِكُونَ يَعْتَرِفُونَ بِذَلِكَ، كَمَا كَانُوا يَقُولُونَ فِي تَلْبِيَتِهِمْ: "لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ، إِلَّا شَرِيكًا هُوَ لَكَ، تَمْلِكُهُ وَمَا مَلَكَ".

 الكتاب: تفسير القرآن العظيم (ابن كثير) (6/294)

ابن كثير القرشي (700 - 774هـ). 

"അല്ലാഹു തന്റെ 'ഇലാഹിയ്യത്തിനെ' (ആരാധനയ്ക്ക് അർഹൻ താൻ മാത്രമാണെന്ന സത്യത്തെ) സ്ഥിരപ്പെടുത്താൻ പലപ്പോഴും 'റുബൂബിയ്യത്തിലുള്ള' (അല്ലാഹുവാണ് ഏക സ്രഷ്ടാവ് എന്നതിലുള്ള) അവരുടെ അംഗീകാരത്തെയാണ് തെളിവായി പിടിക്കാറുള്ളത്. മുശ്‌രിക്കുകൾ അത് (റുബൂബിയ്യത്ത്) സമ്മതിക്കുന്നവരായിരുന്നു. തങ്ങളുടെ തൽബിയത്തിൽ അവർ ഇപ്രകാരം പറയുമായിരുന്നു: 'നിനക്ക് പങ്കുകാരില്ലാത്ത നിലയിൽ ഞാൻ ഇതാ നിന്റെ വിളിക്ക് ഉത്തരം നൽകുന്നു; നിനക്കുള്ള ഒരു പങ്കുകാരനൊഴികെ. ആ പങ്കുകാരനെയും അവന്റെ അധികാരത്തിലുള്ളവയെയും നീ മാത്രമാണ് ഉടമപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.'"

لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ، إِلَّا شَرِيكًا هُوَ لَكَ، تَمْلِكُهُ وَمَا مَلَكَ

 "ഞാനിതാ നിന്റെ വിളിക്ക് ഉത്തരം നൽകുന്നു (ലബ്ബൈക്ക), നിനക്ക് യാതൊരു പങ്കുകാരനുമില്ല; നിനക്കുള്ള ഒരു പങ്കുകാരനൊഴികെ. ആ പങ്കുകാരനെയും അവൻ ഉടമപ്പെടുത്തിയതിനെയും നീ മാത്രമാണ് ഉടമപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്."

 ______________________

  ഇബ്ന്‍ തീമിയ :

وَلَمْ يَكُنْ الْمُشْرِكُونَ يُسَوُّونَ بَيْنَ آلِهَتِهِمْ وَبَيْنَ اللَّهِ فِي كُلِّ شَيْءٍ بَلْ كَانُوا يُؤْمِنُونَ بِأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْخَالِقُ الْمَالِكُ لَهُمْ وَهُمْ مَخْلُوقُونَ مَمْلُوكُونَ لَهُ وَلَكِنْ كَانُوا يُسَوُّونَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهَا فِي الْمَحَبَّةِ وَالتَّعْظِيمِ وَالدُّعَاءِ وَالْعِبَادَةِ وَالنَّذْرِ لَهَا وَنَحْوِ ذَلِكَ مِمَّا يُخَصُّ بِهِ الرَّبُّ
الكتاب: مجموع الفتاوى(18/13)

ابن تيمِيَّة، تقي الدين (661 - 728 هـ، 1263 - 1328 م).

        "മുശ്‌രിക്കുകൾ തങ്ങളുടെ ദൈവങ്ങളെയും അല്ലാഹുവിനെയും എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും തുല്യപ്പെടുത്തിയിരുന്നില്ല. മറിച്ച്, അല്ലാഹുവാണ് തങ്ങളുടെയും (ദൈവങ്ങളുടെയും) സ്രഷ്ടാവും ഉടമസ്ഥനും എന്നും, തങ്ങളും ആ ദൈവങ്ങളും അല്ലാഹുവിനാൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടവരും അവന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ളവരും ആണെന്നും അവർ വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ, സ്നേഹം (മഹബ്ബത്ത്), ബഹുമാനം (തഅ്ളീം), പ്രാർത്ഥന (ദുആ), ആരാധന (ഇബാദത്ത്), നേർച്ച (നദ്‌റ്) തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിലും അല്ലാഹുവിന് മാത്രം അവകാശപ്പെട്ട സമാനമായ മറ്റ് കാര്യങ്ങളിലും അവർ അല്ലാഹുവിനെയും ഈ ദൈവങ്ങളെയും സമപ്പെടുത്തി (ഒരേപോലെയാക്കി)."
'ഇബ്ന്‍ തീമിയ (റ)' - മജ്മു അല്‍ ഫതാവ (18/13)

        സ്രഷ്ടാവിലെ ഏകത്വം അവർ അംഗീകരിച്ചു: അല്ലാഹുവിന് തുല്യമായി മറ്റൊരു സ്രഷ്ടാവുണ്ടെന്ന് അവർ വാദിച്ചില്ല. മറിച്ച് തങ്ങൾ ആരാധിക്കുന്ന വിഗ്രഹങ്ങളെല്ലാം അല്ലാഹുവിന്റെ അടിമകളാണെന്ന് അവർക്കറിയാമായിരുന്നു.

        ആരാധനയിലെ സമപ്പെടുത്തൽ (തസ്‌വിയ്യ): ഇവിടെയാണ് അവർക്ക് പിഴച്ചത്. അല്ലാഹുവിനെ സ്നേഹിക്കുന്നത് പോലെ അവർ വിഗ്രഹങ്ങളെ സ്നേഹിച്ചു. അല്ലാഹുവിനോട് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നത് പോലെ അവരോടും പ്രാർത്ഥിച്ചു. അല്ലാഹുവിനായി നേർച്ച നേരുന്നത് പോലെ അവർക്കായി നേർച്ചകൾ നേർന്നു.

        അല്ലാഹുവിന്റെ അവകാശം: പ്രാർത്ഥനയും നേർച്ചയും ആരാധനയും അല്ലാഹുവിന്റെ മാത്രം അവകാശമാണ്. ഈ അവകാശത്തിൽ അല്ലാഹുവിന്റെ അടിമകളെക്കൊണ്ടുപോയി പ്രതിഷ്ഠിച്ചതാണ് അവരെ മുശ്‌രിക്കുകളാക്കിയത്.

  ______________________

  فَإِنَّ الْمُشْرِكِينَ مِنَ الْعَرَبِ كَانُوا يُقِرُّونَ بِتَوْحِيدِ الرُّبُوبِيَّةِ، وَأَنَّ خَالِقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاحِدٌ، كَمَا أَخْبَرَ تَعَالَى عَنْهُمْ بِقَوْلِهِ: {وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ} (2) . {قُلْ لِمَنِ الْأَرْضُ وَمَنْ فِيهَا إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ} {سَيَقُولُونَ لِلَّهِ قُلْ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ} (3) .

الكتاب: شرح العقيدة الطحاوية (1/31)

ابن أَبي العِزّ (731 - 792 هـ = 1331 - 1390 م)

"തീർച്ചയായും അറബികളിലെ മുശ്‌രിക്കുകൾ 'തൗഹീദുർ റുബൂബിയ്യ' (അല്ലാഹുവാണ് ഏക സ്രഷ്ടാവ് എന്ന സത്യം) അംഗീകരിക്കുന്നവരായിരുന്നു. ആകാശഭൂമികളെ സൃഷ്ടിച്ചവൻ ഏകനാണെന്ന് അവർ വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. അല്ലാഹു അവരെക്കുറിച്ച് ഇപ്രകാരം വാർത്ത നൽകിയതുപോലെ: 'ആകാശഭൂമികളെ സൃഷ്ടിച്ചത് ആരെന്ന് നീ അവരോട് ചോദിച്ചാൽ, തീർച്ചയായും അവർ പറയും: അല്ലാഹുവാണെന്ന്' (സൂറത്തു ലുഖ്മാൻ: 25). 'പറയുക: ഈ ഭൂമിയും അതിലുള്ളവരും ആരുടേതാണ്? നിങ്ങൾക്കറിയാമെങ്കിൽ പറയുക. അവർ പറയും: അല്ലാഹുവിന്റേതാണ്. നീ ചോദിക്കുക: എന്നിട്ടും നിങ്ങൾ ചിന്തിച്ചു മനസ്സിലാക്കുന്നില്ലേ?' (സൂറത്തുൽ മുഅ്മിനൂൻ: 84, 85)." 

 ______________________

മക്കാ മുശ്'രികുകൾ വിശ്വസിച്ചത്  അവരുടെ പങ്കാളികൾക്ക് സ്വയം കഴിവില്ലാ എന്നും, അള്ളാഹു കൊടുത്ത കഴിവാണ് അവർക്കുള്ളത് എന്നുമാണ്.    അവരുടെ  തൽബിയത്ത് കാണുക.

عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، - رضى الله عنهما - قَالَ كَانَ الْمُشْرِكُونَ يَقُولُونَ لَبَّيْكَ لاَ شَرِيكَ لَكَ - قَالَ - فَيَقُولُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ وَيْلَكُمْ قَدْ قَدْ ‏"‏ ‏.‏ فَيَقُولُونَ إِلاَّ شَرِيكًا هُوَ لَكَ تَمْلِكُهُ وَمَا مَلَكَ ‏.‏ يَقُولُونَ هَذَا وَهُمْ يَطُوفُونَ بِالْبَيْت.

📚ഇബ്നു അബ്ബാസ്(റ) നിവേദനം: മുശ്’രിക്കുകൾ ഇപ്രകാരം തൽബിയത്ത് ചൊല്ലിയിരുന്നു.  "അല്ലഹുവേ നിൻറെ വിളിക്ക് ഞങ്ങളിതാ ഉത്തരം ചെയ്ത് എത്തിയിരിക്കുന്നു, *നിനക്ക് ഒരു പങ്കുകാരനുമില്ലാ*". ഇബ്നു അബ്ബാസ്(റ) പറയുന്നു: "അല്ലാഹുവിൻറെ റസൂൽ(സ) പറയുകയാണ്: "നിങ്ങള്ക്ക് നാശം! അതുമതി, അത്രമതി." എന്നാൽ മുശ്’രിക്കുകൾ  ഇപ്രകാരം കൂടി പറഞ്ഞിരുന്നു  “ഒരു പങ്കുകാരനൊഴികെ;  അവൻ നിന്ക്കുള്ളവൻ തന്നെയാണ്.  അവനെ നീ  ഉടമപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. അവൻ ഒന്നും ഉടമപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ലാ".  കഅബയെ ത്വവാഫ്
ചെയ്യുമ്പോഴാണവർ ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞിരുന്നത്.
(മുസ്‌ലിം: 1185)

ശിർക്കാവണമെങ്കിൽ ഇലാഹാണെന്ന് വിശ്വസിക്കണമോ*? *ഹദീസ് കാണുക*:

عَنْ أَبِي وَاقِدٍ اللَّيْثِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمَّا خَرَجَ إِلَى خَيْبَرَ مَرَّ بِشَجَرَةٍ لِلْمُشْرِكِينَ يُقَالُ لَهَا ذَاتُ أَنْوَاطٍ يُعَلِّقُونَ عَلَيْهَا أَسْلِحَتَهُمْ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ اجْعَلْ لَنَا ذَاتَ أَنْوَاطٍ كَمَا لَهُمْ ذَاتُ أَنْوَاطٍ ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ سُبْحَانَ اللَّهِ هَذَا كَمَا قَالَ قَوْمُ مُوسَى ‏:‏ ‏‏)جْعَلْ لَنَا إِلَهًا كَمَا لَهُمْ آلِهَةٌ ‏( وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَتَرْكَبُنَّ سُنَّةَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَأَبُو وَاقِدٍ اللَّيْثِيُّ اسْمُهُ الْحَارِثُ بْنُ عَوْفٍ ‏.‏ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ ‏.

        അബൂ വാഖിദ് അൽ-ലൈസി (റ) നിവേദനം ചെയ്യുന്നു: അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂൽ ﷺ ഖൈബറിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ, മുശ്‌രിക്കുകൾക്ക് 'ദാതു അൻവാത്' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു മരം ഉണ്ടായിരുന്നു. അവർ തങ്ങളുടെ ആയുധങ്ങൾ (ബറകത്തിന് വേണ്ടി) അതിൽ തൂക്കിയിടാറുണ്ടായിരുന്നു. അപ്പോൾ (യാത്രയിലുണ്ടായിരുന്ന ചിലർ) പറഞ്ഞു: "അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂലേ, അവർക്കുള്ളതുപോലെ ഞങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയും ഒരു 'ദാതു അൻവാത്' നിശ്ചയിച്ചു തന്നാലും."

        അപ്പോൾ നബി ﷺ പറഞ്ഞു: "സുബ്ഹാനള്ളാഹ്! മൂസാ നബിയുടെ ജനത 'അവർക്ക് ദൈവങ്ങളുള്ളതുപോലെ ഞങ്ങൾക്കും ഒരു ദൈവത്തെ നിശ്ചയിച്ചു തരൂ' എന്ന് പറഞ്ഞതുപോലെയാണിത്. എന്റെ ആത്മാവ് ആരുടെ കയ്യിലാണോ അവൻ തന്നെ സത്യം, തീർച്ചയായും നിങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ മുൻഗാമികളുടെ ചര്യകളെ പിൻപറ്റുക തന്നെ ചെയ്യും."

(തിർമിദി: 2180)

എന്തൊക്കെ ഇബാദത്തില്‍ പെടും എന്നുംഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതര്‍ വ്യക്തമായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്

 

ഇബ്നു തൈമിയ:-

وامأثور عن السلف تفسير العبادة بالطاعة,فيدخل فى ذلك فعل المأمور و ترك المحضور (مجموعة اتوحيد النجدية:214)

(മുന്‍ ഗാമികളായ പണ്ഡിതന്മാരെല്ലാം ഇബാദതിനു നല്‍കിയിരിക്കുന്ന വ്യാഖ്യാനം ത്വാഅതു (അനുസരണം) എന്നാണ്.അപ്പോള്‍ അജ്ഞാപിക്കപ്പെട്ട കാര്യം പ്രവര്‍തിക്കലും നിരൊധിക്കപ്പെട്ടതു ഉപേക്ഷിക്കലും എല്ലാം ഇബാദതില്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്നു.)

 

അദ്ദേഹം തുടറ്ന്നു എഴുതുന്നു:

العبادة هي اسم جامع لكلّ ما يحبّه الله و يرضاه من الأقوال و لأعمال الباطنة والظاهرة

(ഇബാദത് എന്നത് അല്ലാഹു ഇഷ്ടപ്പെടുകയും ത്രിപ്തിപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രത്യക്ഷവും പരൊക്ഷവും ആയ എല്ലാ വാക്കുകളും പ്രവര്‍ത്തികളും ഉള്‍കൊള്ളുന്ന ഒരു സമഗ്ര നാമമാണ്.)

 

ഇമാം ഇബ്നു തൈമിയ തന്നെ വീണ്ടും പറയുന്നു

العبادة هي الطاعة الله,بامتثال ما أمر الله به على السنة الرسل (فتح المجيد:27)

പ്രവാചകന്‍ മാരുടെ നാവിലൂടെ അല്ലാഹു കല്‍പിച്ചതിനെ മുറുകെ പിടിക്കുന്നതിലൂടെ അല്ലാഹുവിനെ അനുസരിക്കലാണ് ഇബാദത്ത്.

 

 ______________________

ഷൈഖ് മുഹമ്മദ് ബിന്‍ അബ്ദുല്‍ വഹാബ്:-

فان قيل فما الجامع لعبادة الله وحده قلت:طاعة بامتثال أوامره واجتناب نواهيه (مجموعة اتوحيد النجدية:128)

(അല്ലാഹുവിന് മാത്രം ഇബാദത് ചെയ്യുക എന്നതിന്റെ സമഗ്രമായ നിര്‍ വ്വചനം എന്താണെന്നു ചോദിച്ചാല്‍ അവന്റെ കല്പനകള്‍ അംഗീകരിക്കുകയും നിഷിദ്ധങ്ങള്‍ ഉപേക്ഷിക്കുകയും വഴി അവന് താഅത് (അനുസരണം)ചെയ്യുകയാണെന്നു നീ പറയണം).

 ______________________

ഇമാം നവവി:‌‌-

اما العبادة فهي الطاعة مع الخضوع...ويحتمل ان يكون المراد بالعبادة الطاعة مطلقا فيدخل جميع وظائف الاسلام فيها (شرح مسلم

"എന്നാൽ ഇബാദത്ത് (ആരാധന) എന്നാൽ അത് (അല്ലാഹുവിനോടുള്ള) കീഴ്പെടലോടു കൂടിയുള്ള അനുസരണമാണ്... ഇബാദത്ത് എന്നതുകൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് പൊതുവായ അർത്ഥത്തിലുള്ള അനുസരണമാകാനും സാധ്യതയുണ്ട്; അങ്ങനെയാണെങ്കിൽ ഇസ്‌ലാമിലെ എല്ലാ ബാധ്യതകളും (കർത്തവ്യങ്ങളും) അതിൽ ഉൾപ്പെടും."

______________________