മരണവീട്ടിലെ ഭക്ഷണ സല്ക്കാരം

മരണവീട്ടിലെ ഭക്ഷണ സല്‍ക്കാരം

        മരണവീട്ടുകാർക്ക് അയൽവാസികളും ബന്ധുക്കളും ഭക്ഷണം എത്തിച്ചു നൽകുന്നത് ഇസ്‌ലാമിലെ ഉത്തമമായ മാതൃകയാണെന്നും, അത് അവർക്ക് ആശ്വാസം നൽകുന്ന കാര്യമാണെന്നുമാണ് നമുക്ക് ഇസ്ലാമിക പ്രമാണങ്ങളില്‍ നിന്നും മനസ്സിലാകുന്നത്. എന്നാല്‍  നേരെ മറിച്ചാണ് ഇന്ന് നമ്മുടെ ഇടയില്‍ നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ചര്യ. അതിനു ഇസ്ലാമിക പിന്‍ബലം ഉണ്ടോ എന്നാണ് ഇനി നാം കാണേണ്ടത്.....

         ആദ്യമായി എന്താണ് ഇതുമായി ബന്ധപെട്ട് കിതാബുകളില്‍ വന്ന ഇമാമുകളുടെ അഭിപ്രായം എന്ന് നോക്കാം... 

 

قال الإمام الشافعي : " وَأُحِبُّ لِجِيرَانِ الْمَيِّتِ أَوْ ذِي قَرَابَتِهِ أَنْ يَعْمَلُوا لِأَهْلِ الْمَيِّتِ فِي يَوْمِ يَمُوتُ وَلَيْلَتِهِ طَعَامًا يُشْبِعُهُمْ فَإِنَّ ذَلِكَ سُنَّةٌ ، وَذِكْرٌ كَرِيمٌ ، وَهُوَ مِنْ فِعْلِ أَهْلِ الْخَيْرِ قَبْلَنَا وَبَعْدَنَا ". انتهى من "الأم " (1/317) . 

ഇമാം ഷാഫി (റ) - അൽ ഉമ്മ് (1/317):

"മരിച്ച വ്യക്തിയുടെ അയൽവാസികളോ ബന്ധുക്കളോ, മരണപ്പെട്ട അന്നത്തെ പകലും രാത്രിയും ആ കുടുംബത്തിന് വയറുനിറയെ കഴിക്കാനുള്ള ഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കി നൽകുന്നത് ഞാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു. തീർച്ചയായും അത് സുന്നത്തായ (പ്രവാചകചര്യ) കാര്യമാണ്; മാന്യമായ ഒരു സൽകർമ്മവുമാണ്. നമുക്ക് മുൻപും പിൻപുമുള്ള സജ്ജനങ്ങളുടെ ചര്യയുമാണത്."

______________________________________________

 

وقال ابن قدامة : " يُسْتَحَبُّ إصْلَاحُ طَعَامٍ لِأَهْلِ الْمَيِّتِ ، يَبْعَثُ بِهِ إلَيْهِمْ ، إعَانَةً لَهُمْ ، وَجَبْرًا لِقُلُوبِهِمْ ؛ فَإِنَّهُمْ رُبَّمَا اشْتَغَلُوا بِمُصِيبَتِهِمْ وَبِمَنْ يَأْتِي إلَيْهِمْ عَنْ إصْلَاحِ طَعَامٍ لَأَنْفُسِهِمْ ". انتهى من "المغني" (3/496) .

ഇബ്നു ഖുദാമ (റ) - 'അൽ മുഗ്നി' (3/496):

"മരിച്ചവന്റെ കുടുംബത്തിന് ആശ്വാസമേകാനും അവരുടെ മനസ്സിന് സാന്ത്വനം നൽകാനും അവർക്കായി ഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കി അയച്ചുകൊടുക്കൽ ഉത്തമമാണ് (മുസ്തഹബ്ബ്). കാരണം, തങ്ങൾക്കേറ്റ വിപത്തിലും (മരണത്തിലും) തങ്ങളെ സന്ദർശിക്കാൻ വരുന്നവരുടെ തിരക്കിലും പെട്ട് അവർക്ക് സ്വന്തമായി ഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കാൻ സാധിക്കാതെ വന്നേക്കാം."

 ______________________________________________

قال ابن الهمام الحنفي: " وَيُكْرَهُ اتِّخَاذُ الضِّيَافَةِ مِنْ الطَّعَامِ مِنْ أَهْلِ الْمَيِّتِ ؛ لِأَنَّهُ شُرِعَ فِي السُّرُورِ لَا فِي الشُّرُورِ، وَهِيَ بِدْعَةٌ مُسْتَقْبَحَةٌ ". انتهى من "فتح القدير" (2/142).

ഇബ്നുൽ ഹുമാം അൽ ഹനഫി (റ) - 'ഫത്ഹുൽ ഖദീർ' (2/142):

"മരണപ്പെട്ടവരുടെ കുടുംബം സദ്യയോ ഭക്ഷണ പരിപാടികളോ സംഘടിപ്പിക്കുന്നത് കറാഹത്താണ്. കാരണം, ഇത്തരം സദ്യകൾ സന്തോഷകരമായ അവസരങ്ങളിലാണ് നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്, വിപത്തുകൾ ഉണ്ടാകുമ്പോഴല്ല. ഇത് മ്ലേച്ഛമായ ഒരു ബിദ്അത്താണ് (പുത്തനാചാരം)."

______________________________________________

 

وقال الحطَّاب المالكي : " أَمَّا إصْلَاحُ أَهْلِ الْمَيِّتِ طَعَامًا ، وَجَمْعُ النَّاسِ عَلَيْهِ : فَقَدْ كَرِهَهُ جَمَاعَةٌ ، وَعَدُّوهُ مِنْ الْبِدَعِ ؛ لِأَنَّهُ لَمْ يُنْقَلْ فِيهِ شَيْءٌ ، وَلَيْسَ ذَلِكَ مَوْضِعَ الْوَلَائِمِ ". انتهى من "مواهب الجليل في شرح مختصر خليل" (2/228). 

അൽ-ഹത്വാബ് അൽ-മാലിക്കി (റ) - 'മവാഹിബുൽ ജലീൽ' (2/228):

"മരണപ്പെട്ടവരുടെ കുടുംബം ഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കുന്നതും അതിനായി ആളുകളെ ഒരുമിച്ചുകൂട്ടുന്നതും ഒരു വിഭാഗം പണ്ഡിതന്മാർ കറാഹത്തായി (അഭികാമ്യമല്ലാത്തത്) കാണുന്നു. അവർ ഇതിനെ 'ബിദ്അത്തുകളിൽ' (പുത്തനാചാരങ്ങൾ) പെട്ടതായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. കാരണം, ഇത്തരമൊരു കാര്യത്തെക്കുറിച്ച് (പ്രമാണങ്ങളിൽ) ഒന്നും തന്നെ ഉദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. കൂടാതെ, മരണവീട് എന്നത് സദ്യകൾ നടത്തേണ്ട ഒരിടമല്ല."

______________________________________________

وقال النووي : " وَأَمَّا إِصْلَاحُ أَهْلِ الْمَيِّتِ طَعَامًا ، وَجَمْعُهُمُ النَّاسَ عَلَيْهِ ، فَلَمْ يُنْقَلْ فِيهِ شَيْءٌ ، وَهُوَ بِدْعَةٌ غَيْرُ مُسْتَحَبَّةٍ ". انتهى من "روضة الطالبين" (2/145). 

ഇമാം നവവി (റ) - 'റൗളത്തു ത്വാലിബീൻ' (2/145):

"മരിച്ചവന്റെ കുടുംബം ഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കുന്നതും അതിനായി ആളുകളെ ഒരുമിച്ചുകൂട്ടുന്നതും സംബന്ധിച്ച് (പ്രമാണങ്ങളിൽ) യാതൊന്നും ഉദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. അത് സുന്നത്തിന് വിരുദ്ധമായ, പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കപ്പെടാത്ത ഒരു ബിദ്അത്താണ് (പുത്തനാചാരം)."

 ______________________________________________

وقال ابن قدامة : " فَأَمَّا صُنْعُ أَهْلِ الْمَيِّتِ طَعَامًا لِلنَّاسِ : فَمَكْرُوهٌ ؛ لِأَنَّ فِيهِ زِيَادَةً عَلَى مُصِيبَتِهِمْ ، وَشُغْلًا لَهُمْ إلَى شُغْلِهِمْ ، وَتَشَبُّهًا بِصُنْعِ أَهْلِ الْجَاهِلِيَّةِ ". انتهى من "المغني" (3/ 497). 

ഇബ്നു ഖുദാമ (റ) - അൽ മുഗ്നി (3/497):

"എന്നാൽ മരണപ്പെട്ടവരുടെ കുടുംബം ആളുകൾക്കായി ഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കുന്നത് കറാഹത്താണ് (അഭികാമ്യമല്ലാത്തത്). കാരണം, അത് അവർക്ക് ലഭിച്ച വിപത്തിന് (മരണം) മേലെയുള്ള അധിക ഭാരമാണ്. അവരുടെ തിരക്കുകൾക്ക് പുറമെ അതവർക്ക് മറ്റൊരു ജോലിയായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു. കൂടാതെ അത് ജാഹിലിയ്യത്ത് (ഇസ്‌ലാമിന് മുമ്പുള്ള അജ്ഞാനകാലം) കാലത്തെ ആളുകളുടെ പ്രവൃത്തിയോട് സാമ്യമുള്ളതുമാണ്."

 ______________________________________________

وقال شيخ الإسلام : " وَأَمَّا صَنْعَةُ أَهْلِ الْمَيِّتِ طَعَامًا يَدْعُونَ النَّاسَ إلَيْهِ ، فَهَذَا غَيْرُ مَشْرُوعٍ ، وَإِنَّمَا هُوَ بِدْعَةٌ ، بَلْ قَدْ قَالَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ : كُنَّا نَعُدُّ الِاجْتِمَاعَ إلَى أَهْلِ الْمَيِّتِ وَصَنْعَتَهُمْ الطَّعَامَ لِلنَّاسِ مِنْ النِّيَاحَةِ ، وَإِنَّمَا الْمُسْتَحَبُّ إذَا مَاتَ الْمَيِّتُ أَنْ يُصْنَعَ لِأَهْلِهِ طَعَامٌ ". انتهى من "مجموع الفتاوى" (24/316) . 

ശൈഖുൽ ഇസ്‌ലാം ഇബ്നു തൈമിയ്യ (റ) - മജ്മൂഉൽ ഫതാവ (24/316):

"മരണപ്പെട്ടവരുടെ കുടുംബം ഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കി അതിലേക്ക് ആളുകളെ ക്ഷണിക്കുന്നത് ഇസ്‌ലാമിക നിയമപ്രകാരം (ശറഇൽ) ഉള്ളതല്ല, മറിച്ച് അത് ബിദ്അത്താണ് (പുത്തനാചാരം). ജരീർ ബിൻ അബ്ദില്ല (റ) ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്: 'മരണപ്പെട്ടവരുടെ കുടുംബത്തിന്റെ അടുക്കൽ ആളുകൾ ഒരുമിച്ചുകൂടുന്നതും അവർ ആളുകൾക്കായി ഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കുന്നതും നിയാഹത്തിന്റെ (മരിച്ചവന്റെ പേരിൽ അട്ടഹസിച്ചു കരയുന്ന ജാഹിലിയ്യത്ത് രീതി) ഭാഗമായാണ് ഞങ്ങൾ കണക്കാക്കിയിരുന്നത്.' എന്നാൽ മരിച്ചവന്റെ കുടുംബത്തിന് വേണ്ടി മറ്റുള്ളവർ ഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കി നൽകുകയാണ് ഉത്തമമായ (മുസ്തഹബ്ബ്) കാര്യം."

 ______________________________________________

وفي " فتاوى اللجنة الدائمة " (9/ 145) : " أما صنع أهل الميت طعاما للناس واتخاذهم ذلك عادة لهم : فغير معروف فيما نعلم عن النبي صلى الله عليه وسلم ، ولا عن خلفائه الراشدين ، بل هو بدعة ، فينبغي تركها ؛ لما فيها من شغل أهل الميت إلى شغلهم ، ولما فيها من التشبه بصنع أهل الجاهلية ، والإعراض عن سنة الرسول صلى الله عليه وسلم وخلفائه الراشدين رضي الله عنهم ". انتهى . 

ഫതാവ ലജ്നത്തുദ്ദാഇമ (9/145):

"മരണപ്പെട്ടവരുടെ കുടുംബം ആളുകൾക്കായി ഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കുന്നതും അത് തങ്ങളുടെ ഒരു പതിവാക്കി മാറ്റുന്നതും നബി(സ)യിൽ നിന്നോ ഖുലഫാഉർ റാഷിദുകളിൽ (സച്ചരിതരായ ഖലീഫമാർ) നിന്നോ സ്ഥിരപ്പെട്ടതായി ഞങ്ങൾക്കറിവില്ല. മറിച്ച്, അതൊരു ബിദ്അത്താണ് (പുത്തനാചാരം). അതിനാൽ അത് ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടതാണ്. കാരണം, മരണപ്പെട്ടവരുടെ കുടുംബത്തിന് തങ്ങളുടെ സങ്കടങ്ങൾക്ക് പുറമെ ഇതൊരു അധിക ജോലിയായി മാറുന്നു. കൂടാതെ, ഇത് ജാഹിലിയ്യത്ത് (അജ്ഞാനകാലം) കാലത്തെ രീതികളോട് സാമ്യമുള്ളതും നബി(സ)യുടെയും ഖലീഫമാരുടെയും ചര്യകളെ (സുന്നത്ത്) അവഗണിക്കുന്നതുമാണ്."

 ______________________________________________

والقول بالكراهة هو الذي عليه مذاهب الأئمة الأربعة ، كما سبق نقل أقوالهم ، وذهب بعض العلماء إلى التحريم .
قال ابن مفلح : " وَقِيلَ : يَحْرُمُ ، وَكَرِهَهُ أَحْمَدُ وَقَالَ : مَا يُعْجِبُنِي ، وَنَقَلَ جَعْفَرٌ : لَمْ يُرَخِّصْ لَهُمْ ، وَنَقَلَ الْمَرُّوذِيُّ : هُوَ مِنْ أَفْعَالِ الْجَاهِلِيَّةِ ، وَأَنْكَرَهُ شَدِيدًا ". انتهى من " الفروع" (3/408). 

ഇബ്നു മുഫ്‌ലിഹ് (റ) - 'അൽ ഫുറൂഅ്' (3/408):

"ഇത് ഹറാമാണെന്നും പറയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇമാം അഹമ്മദ് (റ) ഇതിനെ കറാഹത്തായി കാണുകയും 'ഇതെന്നെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്നു (അതായത് ശരിയല്ലെന്ന് തോന്നുന്നു)' എന്ന് പറയുകയും ചെയ്തു. ജഅ്ഫർ (റ) ഉദ്ധരിക്കുന്നത്: 'അദ്ദേഹം (ഇമാം അഹമ്മദ്) അവർക്ക് ഇതിന് അനുവാദം നൽകിയിട്ടില്ല' എന്നാണ്. അൽ-മർറൂദി (റ) ഉദ്ധരിക്കുന്നു: 'ഇത് ജാഹിലിയ്യത്ത് (അജ്ഞാനകാലം) കാലത്തെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പെട്ടതാണ്' എന്ന് ഇമാം അഹമ്മദ് പറയുകയും ഇതിനെ കഠിനമായി എതിർക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്."

______________________________________________

 وقال الشيخ محمد المختار الشنقيطي : " فتكليف أهل الميت بصنع الطعام خلاف السنة، وهو إلى البدعة أقرب ، بل قد يكون حراماً إذا كان من أموال اليتامى والقصار كما يفعله بعض الجهال ، حيث يقدمون على تركة الميت التي فيها حق اليتامى والأرامل ، ويأخذون منها الأموال لوضع الفرش والبسط وكلفة العزاء وكأنه حدث عرس ، فيتكلفون في ذلك ويضرون بآل الميت ، فيكون هذا الطعام من أكل أموال اليتامى ظلماً ، والفاعلون لذلك وصفهم الله بأنهم : ( إِنَّمَا يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ نَارًا وَسَيَصْلَوْنَ سَعِيرًا ) ، نسأل الله السلامة والعافية ". انتهى من "شرح زاد المستقنع " (86/ 15، بترقيم الشاملة آليا) .

 

ശൈഖ് മുഹമ്മദ്‌ മുഖ്താർ അൽ-ശൻഖീത്വി - 'ശറഹു സാദിൽ മുസ്തഖ്നി' (86/15):

"മരണപ്പെട്ടവരുടെ കുടുംബത്തെക്കൊണ്ട് ഭക്ഷണം തയ്യാറാപ്പിക്കുന്നത് സുന്നത്തിന് വിരുദ്ധമാണ്, അത് ബിദ്അത്തിനോട് (പുത്തനാചാരം) കൂടുതൽ അടുത്തതുമാണ്. ചില വിവരമില്ലാത്തവർ ചെയ്യുന്നത് പോലെ, അനാഥകളുടെയും പ്രായപൂർത്തിയാവാത്തവരുടെയും സ്വത്തിൽ നിന്നാണ് ഇത് ചെയ്യുന്നതെങ്കിൽ അത് ഹറാമാണ് (നിഷിദ്ധം). അനാഥകൾക്കും വിധവകൾക്കും അവകാശപ്പെട്ട മരിച്ച വ്യക്തിയുടെ അനന്തരസ്വത്തിൽ അവർ കൈകടത്തുകയും, വിരിപ്പുകൾക്കും മറ്റ് അലങ്കാരങ്ങൾക്കും മരണാനന്തര ചടങ്ങുകൾക്കുമായി ആ പണം എടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവിടെ ഒരു വിവാഹം നടക്കുന്നത് പോലെയാണ് അവർ പെരുമാറുന്നത്. ഇത്തരത്തിൽ ആഡംബരങ്ങൾക്കായി പണം ചിലവഴിക്കുന്നത് മരണപ്പെട്ടവരുടെ കുടുംബത്തിന് വലിയ ദ്രോഹമാണ്. ഇത്തരത്തിൽ തയ്യാറാക്കുന്ന ഭക്ഷണം അനാഥകളുടെ സ്വത്ത് അന്യായമായി തിന്നുന്നതിന് തുല്യമാണ്. അത്തരക്കാരെക്കുറിച്ച് അല്ലാഹു ഇപ്രകാരം വിശേഷിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു: 'തീർച്ചയായും അവർ തങ്ങളുടെ വയറുകളിൽ അഗ്നിയാണ് നിറയ്ക്കുന്നത്, വൈകാതെ അവർ നരകാഗ്നിയിൽ കത്തിയെരിയുകയും ചെയ്യും'. അല്ലാഹുവിനോട് നമ്മൾ സമാധാനവും സുരക്ഷയും തേടുന്നു."

 ______________________________________________

وقال: " وأما بالنسبة لصنع الطعام من أهل الميت صدقةً عن موتاهم أو نحو ذلك مما ابتلي به بعض الناس في هذا الزمان فهذا هو الذي قال عنه العلماء : إنه لا يشرع ، وإذا كان من أموال اليتامى فإنه أشد حرمة ، ويجب على الولي أن يضمن المال الذي أنفقه ، فإذا أنفق من مال اليتيم في مثل هذه الأمور فإنه يجب عليه الضمان ؛ لأن اليتيم غير مسئول عن هذا الطعام ، ولا يجوز أن يحمّل ماله هذه النفقة التي لا وجه لها في الشرع ، فيجب على المنفق ضمان المال وعزمه " انتهى من "شرح زاد المستقنع" (86/ 17، بترقيم الشاملة آليا) 

 

ശൈഖ് മുഹമ്മദ്‌ മുഖ്താർ അൽ-ശൻഖീത്വി - 'ശറഹു സാദിൽ മുസ്തഖ്നി' (86/17):

"മരണപ്പെട്ടവർക്ക് വേണ്ടിയുള്ള ധർമ്മം (സ്വദഖ) എന്ന നിലയ്ക്കോ മറ്റോ മരണപ്പെട്ടവരുടെ കുടുംബം ഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കുന്നതിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം - ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ചില ആളുകൾ ഈ പരീക്ഷണത്തിൽ അകപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട് - പണ്ഡിതന്മാർ പറയുന്നത് ഇത് ഇസ്‌ലാമിക നിയമപ്രകാരം (ശറഇൽ) ഉള്ളതല്ല എന്നാണ്. ഇനി ഇത് അനാഥകളുടെ (യതീം) സ്വത്തിൽ നിന്നാണെങ്കിൽ അതിന്റെ നിഷിദ്ധത (ഹറാം) അതീവ ഗൗരവകരമാണ്. അനാഥയുടെ സ്വത്ത് കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന ഉത്തരവാദിത്തപ്പെട്ടയാൾ (വലിയി) ഇത്തരത്തിലുള്ള കാര്യങ്ങൾക്കായി ആ പണം ചിലവഴിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ആ തുക അദ്ദേഹം തിരിച്ചു നൽകാൻ ബാധ്യസ്ഥനാണ് (ളമാൻ). കാരണം, ഈ ഭക്ഷണത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം അനാഥയ്ക്കല്ല. ഇസ്‌ലാമിക നിയമത്തിൽ യാതൊരു അടിസ്ഥാനവുമില്ലാത്ത ഇത്തരമൊരു ചിലവ് അനാഥയുടെ സ്വത്തിൽ അടിച്ചേൽപ്പിക്കാൻ പാടുള്ളതല്ല. അതിനാൽ, ആ പണം ചിലവഴിച്ച വ്യക്തി അത് തിരികെ നൽകേണ്ടത് നിർബന്ധമാണ്."

 ______________________________________________

 يستثنى من الكراهة : صنع الطعام لمن ينزل بهم من الضيوف إذا كان صنعه على سبيل الإكرام ، لا بسبب الوفاة .
قال ابن قدامة : " وَإِنْ دَعَتْ الْحَاجَةُ إلَى ذَلِكَ جَازَ ؛ فَإِنَّهُ رُبَّمَا جَاءَهُمْ مَنْ يَحْضُرُ مَيِّتَهُمْ مِنْ الْقُرَى وَالْأَمَاكِنِ الْبَعِيدَةِ ، وَيَبِيتُ عِنْدَهُمْ ، وَلَا يُمْكِنُهُمْ إلَّا أَنْ يُضَيِّفُوهُ " انتهى من "المغني" (3/497).

 

ഇബ്നു ഖുദാമ (റ) - 'അൽ മുഗ്നി' (3/497):

"എന്നാൽ അത്തരമൊരു കാര്യത്തിന് (ഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കുന്നതിന്) ആവശ്യം നേരിടുകയാണെങ്കിൽ അത് അനുവദനീയമാണ്. കാരണം, ദൂരദേശങ്ങളിൽ നിന്നോ ഗ്രാമങ്ങളിൽ നിന്നോ മരണാനന്തര കർമ്മങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ആളുകൾ വന്നേക്കാം. അവർ അവിടെ താമസിക്കേണ്ടി വരികയും ചെയ്തേക്കാം. അങ്ങനെയുള്ള സന്ദർഭങ്ങളിൽ അവർക്ക് ആതിഥ്യമര്യാദ (ഭക്ഷണം) നൽകുകയല്ലാതെ അവർക്ക് (മരണവീട്ടുകാർക്ക്) മറ്റ് വഴികളുണ്ടാവില്ല."

 ______________________________________________

كما يكره لأهل الميت صنع الطعام لمن يقدم لعزائهم ، كذلك يكره الأكل من الطعام الذي أعدوه لهذا السبب ، وإن كان الطعام من مال الورثة الصغار فالأكل منه : حرام .
قال البهوتي : " وَيُكْرَهُ الْأَكْلُ مِنْ طَعَامِهِمْ ، وَإِنْ كَانَ مِنْ التَّرِكَةِ وَفِي الْوَرَثَةِ مَحْجُورٌ عَلَيْهِ ، أَوْ مَنْ لَمْ يَأْذَنْ : حَرُمَ فِعْلُهُ ، وحَرُمَ الْأَكْلُ مِنْهُ ؛ لِأَنَّهُ تَصَرُّفٌ فِي مَالِ الْمَحْجُورِ عَلَيْهِ ، أَوْ مَالِ الْغَيْرِ بِغَيْرِ إذْنِهِ ". انتهى من "كشاف القناع" (2/149) . 

 

ഇമാം അൽ-ബഹൂതി (റ) - കശ്ശാഫുൽ ഖിനാഅ് (2/149):

"മരണവീട്ടുകാർ തയ്യാറാക്കിയ ഭക്ഷണത്തിൽ നിന്ന് കഴിക്കൽ കറാഹത്താണ്. ഇനി ആ ഭക്ഷണം മരണപ്പെട്ട വ്യക്തി വിട്ടുപോയ സ്വത്തിൽ (തരിക) നിന്നാണെങ്കിൽ, അവകാശികളിൽ സ്വയം കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ അധികാരമില്ലാത്തവരോ (പ്രായപൂർത്തിയാവാത്തവർ/മഹ്ജൂർ അലൈഹി) അല്ലെങ്കിൽ സമ്മതം നൽകാത്തവരോ ഉണ്ടെങ്കിൽ ആ ഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കുന്നതും അതിൽ നിന്ന് കഴിക്കുന്നതും ഹറാമാണ്. കാരണം, അധികാരമില്ലാത്ത ഒരാളുടെയോ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊരാളുടെയോ സ്വത്തിൽ അവരുടെ അനുവാദമില്ലാതെ കൈകടത്തുന്നതിന് തുല്യമാണത്."

______________________________________________ 

 وقال ابن حجر الهيتمي : " وَمَا اُعْتِيدَ مِنْ جَعْلِ أَهْلِ الْمَيِّتِ طَعَامًا لِيَدْعُوا النَّاسَ عَلَيْهِ بِدْعَةٌ مَكْرُوهَةٌ ، كَإِجَابَتِهِمْ لِذَلِكَ " انتهى من "تحفة المحتاج" (3/207).

 

ഇബ്നു ഹജർ അൽ-ഹൈതമി (റ) - തുഹ്ഫത്തുൽ മുഹ്താജ് (3/207):

"മരണപ്പെട്ടവരുടെ കുടുംബം ആളുകളെ ക്ഷണിക്കാനായി ഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കി വരുന്നത് മ്ലേച്ഛമായ ഒരു ബിദ്അത്താണ് (പുത്തനാചാരം). അതുപോലെ തന്നെ, ആ ഭക്ഷണത്തിനായി അവർ നൽകുന്ന ക്ഷണം സ്വീകരിക്കുന്നതും കറാഹത്താണ് (അഭികാമ്യമല്ല)."

 ______________________________________________ 

وفي "الفواكه الدواني " (1/285) : " وَلَا يَنْبَغِي لِأَحَدٍ الْأَكْلُ مِنْهُ إلَّا أَنْ يَكُونَ الَّذِي صَنَعَهُ مِنْ الْوَرَثَةِ بَالِغًا رَشِيدًا : فَلَا حَرَجَ فِي الْأَكْلِ مِنْهُ ". 

മരണവീട്ടിലെ ഭക്ഷണ സല്ക്കാരവും പത്ത് കിതാബും..
മരണ വീടുകളില് മരണത്തിന്റെ 3,7,14,40 എന്നീ ദിവസങ്ങള്ക്കും ആണ്ടിനും പ്രത്യേകതകള്‍ കല്പ്പിക്കുകയും ആ  ദിവസങ്ങളില്പ്രത്യേകം ഭക്ഷണമുണ്ടാക്കി മറ്റുള്ളവരെ സല്ക്കരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സമ്പ്രദായം നമ്മുടെ നാട്ടില് വ്യാപകമായി കണ്ടുവരുന്നു.

ഇപ്പോഴിതാ അത് പോയിപോയി മരണ ദിവസം തന്നെ സദ്യയുണ്ടാക്കി സല്ക്കരിക്കുന്നേടത്തോളം എത്തിയിട്ടുണ്ട്.

എന്നാല് ഈ സമ്പ്രദായത്തിന് ഇസ്ലാമില് യാതൊരു മാതൃകയും കാണാന്  സാധ്യമല്ല. അതിനാല് അത് അനാചാരമാണെന്നത് തീര്ച്ചയാണ്.

മരണവീട്ടുകാര്‍ തങ്ങളുടെ ഉറ്റബന്ധുവിന്റെ വേര്‍പാടിലുള്ള ദുഃഖവും മറ്റുപ്രയാസങ്ങളും കാരണം മരണം നടന്ന ആദ്യത്തെ ഏതാനും ദിവസങ്ങളില്‍
സ്വന്തം വിശപ്പിന്റെ കാര്യമോ ഭക്ഷണത്തിന്റെ കാര്യമോ ശ്രദ്ധിച്ചെന്നു
വരില്ല. അതിനാല് ആ സമയങ്ങളില്‍ അയല്‍വാസികളോ അടുത്ത ബന്ധുക്കളോ അവര്‍ക്ക് അങ്ങോട്ട് ഭക്ഷണമുണ്ടാക്കിക്കൊടുക്കുകയാണ്  വേണ്ടത്.

ഇതാണ് ഈ സമയത്ത് ഇസ്ലാം പഠിപ്പിക്കുന്നതും. അതല്ലാതെ അവരുടെ ദുഃഖം വകവെക്കാതെ അവിടെ ഭക്ഷണമുണ്ടാക്കി തിന്നുന്നതല്ല. അതാകട്ടെ അനാചാരവുമാണ്.

പത്ത് കിതാബ് തന്നെ അക്കാര്യം പേജ്: 95-ല്‍ വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ട്. അതില്‍ പറഞ്ഞ ഉദ്ധരണിക്ക് മുസ്ലിയാക്കന്മാര് അര്ത്ഥം നല്കുന്നത് കാണുക:-

“അപ്രകാരം തന്നെ മയ്യിത്തിന്റെ വീട്ടുകാര്‍ ആളുകളെ ക്ഷണിച്ച് വരുത്തി സദ്യ നടത്തല്‍ ചീത്തയായ ബിദ്അത്ത് (അനാചാരം) ആണ്.” 
(പരിഭാഷകന്: പി. അബ്ദുല് അസീസ് മുസ്ലിയാര്.പൊന്നാനി. പേജ്: 210)
   
“മയ്യത്തിന്റെ വീട്ടുകാര്‍ ഭക്ഷണം ഉണ്ടാക്കലും ജനങ്ങള്‍ക്ക് കൊടുക്കലും നല്ലതല്ലാത്ത ബിദ്അത്താണ്”
(പരിഭാഷകന്: ഒറ്റമാളിയേക്കല് മുത്തുക്കോയതങ്ങള്.പേജ്:179.പ്രസ്സ് : കെ.മുഹമ്മദ് കുട്ടി സണ്സ്)

മയ്യിത്തിന്റെ ആള്‍ക്കാര്‍ക്ക് ഭക്ഷണം നന്നാക്കല് അതിലേക്ക് ജനങ്ങളെ ക്ഷണിക്കല്‍ മുതലായവ ചെയ്യല്‍ നല്ലതല്ലാത്ത ഒരു ബിദ്അത്താകുന്നു”
(പരിഭാഷകന്:അബൂ അഷ്റഫ് മൗലവി,പേജ്:239)
 
“മരണദിവസം മയ്യിത്തിന്റെ വീട്ടുകാര്‍ ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്ത് ജനങ്ങളെ സംഘടിപ്പിച്ച് നല്‍കല്‍ നല്ലതല്ലാത്ത ബിദ്അത്താണ്.”
 (പരിഭാഷകന്: ഒറ്റമാളിയേക്കല് മുത്തുക്കോയതങ്ങള്,പേജ്:162.പ്രസ്സ്: അഷ്റഫി ബുക്ക് സെന്‍റര്‍)

 

ഇത് പോലെ തന്നെയാണ് ഇബ്റാഹീം പുത്തൂര് ഫൈസി.പേജ്: 107 - ലും,
എന്.പി.സൈനുദ്ധീന് മുസ്ലിയാര് മാറഞ്ചേരി,പേജ്:221-ലും,
കെ.കുഞ്ഞി അഹമ്മദ് മുസ്ലിയാര് പേജ്:190ലും കൊടുത്തിരിക്കുന്നത്.

ചുരുക്കത്തില് മരിച്ച വ്യക്തിയുടെ പേരില്‍ നടത്തുന്ന അന്നദാനത്തിന് യാതൊരു തെളിവുമില്ലെന്ന് പത്ത്കിതാബിലെ തന്നെ മേല്‍ ഉദ്ധരണിയില്‍ നിന്നും പകല്‍ വെളിച്ചം പോലെ വ്യക്തമായി.

എന്നാല് മേല് ഉദ്ധരണി തങ്ങളുടെ ‘അന്നം മുടക്കിയാണെന്ന് മനസ്സിലായപ്പോള്‍ ഒരു മുസ്ലിയാര് ഈ ഉദ്ധരണിയുടെ അര്ത്ഥത്തില് ഒരു കൊടും ക്രൂരത
കാണിച്ച് രക്ഷപ്പെടാന്‍ ശ്രമിച്ചിരിക്കുന്നു, 

അഥവാ, ‘ബിദ്അത്തുന് ഗൈറു ഹസനതിന്’ എന്നതിന് അര്‍ത്ഥം നല്കിയപ്പോള്‍ ‘നല്ലതല്ലാത്ത ബിദ്അത്ത്’ എന്ന് എഴുതേണ്ടതിന് പകരം ‘നല്ലതായ ഒരു ബിദ്അത്ത്’ എന്നാക്കി അട്ടിമറി നടത്തിയിരിക്കുന്നു.
മുഹമ്മദ് മറ്റത്ത്, എന്ന ആളാണ് പേജ്: 276- ല് ഈ ക്രൂരത കാട്ടിയിരിക്കുന്നത്.


ബുദ്ധി മുസ്ലിയാക്കന്മാര്‍ക്ക് മുമ്പില്‍ അടിയറ വെച്ചിട്ടില്ലാത്തവര്‍ ഇനി ചിന്തിക്കുക! എന്തുമാത്രം വലിയ തട്ടിപ്പാണ് ഇയാള്‍ നടത്തിയിരിക്കുന്നത് , 

ഇനി അതിനെ കുറിച്ചു എന്താണ് ഇമാമുകള്‍ വ്യക്തമാക്കിയത് എന്ന് കൂടി നോക്കാം.....

ജരീര്‍ (റ) നിവേദനം : മരിച്ച വീട്ടില്‍ ഒരുമിച്ചു കൂടി അവിടെ ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്തു ഭക്ഷിക്കുന്ന സമ്പ്രദായത്തെ നിഷിദ്ധമാക്കപ്പെട്ട കൂട്ടക്കരച്ചി ലിന്‍റെ ഇനത്തില്‍ തന്നെയായിരുന്നു ഞങ്ങള്‍ (സഹാബികള്‍) പരിഗണിച്ചിരുന്നത്. [ഇബ്നുമാജ, അഹമദ്, നസാഈ].

 وَأَمَّا إصْلَاحُ أَهْلِ الْمَيِّتِ طَعَامًا وَجَمْعُ النَّاسِ عَلَيْهِ فَلَمْ يُنْقَلْ فيه شئ وَهُوَ بِدْعَةٌ غَيْرُ مُسْتَحَبَّةٍ هَذَا كَلَامُ صَاحِبِ الشَّامِلِ وَيُسْتَدَلُّ لِهَذَا بِحَدِيثِ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ " كُنَّا نَعُدُّ الِاجْتِمَاعَ إلَى أَهْلِ الْمَيِّتِ وَصَنِيعَةَ الطَّعَامِ بَعْدَ دَفْنِهِ مِنْ النِّيَاحَةِ " رَوَاهُ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَابْنُ مَاجَهْ بِإِسْنَادٍ صَحِيحٍ

الكتاب: المجموع شرح المهذب(5/320)

النووي، أبو زكريا (631 - 676هـ، 1234- 1278م).
 

ഇമാം നവവി (റ) എഴുതുന്നു : എന്നാല്‍ മയ്യിത്തിന്‍റെ വീട്ടുകാര്‍ ഭക്ഷണമുണ്ടാക്കി അതിനുവേണ്ടി ജനങ്ങളെ ഒരുമിച്ചു കൂട്ടുന്നതിനു യാതൊരു രേഖയുമില്ല. അത് നല്ലതല്ലാത്ത അനാചാരമാണ്. ജരീര്‍ (റ) നിവേദനം ചെയ്യുന്ന ഹദീസ് ഇതിനു തെളിവാകുന്നു. ഈ ഹദീസ് ഇമാം അഹ്മദും ഇബ്നുമാജയും സഹീഹായ പരമ്പരയിലൂടെ ഉദ്ധരിക്കുന്നു.
[ശറഹുല്‍ മുഹദ്ദബ് 5/320]

ഈ അനാചാരത്തെ ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന പുരോഹിതന്മാര്‍ അംഗീകരിക്കുന്ന പണ്ഡിതനായ ദഹലാന്‍ എഴുതുന്നു : അല്ലാഹുവേ! ശരിയിലേക്ക്‌ ഞാന്‍ നിന്നോട് മാര്‍ഗദര്‍ശനം തേടുന്നു. അതെ, മയ്യിത്തിന്‍റെ ആളുകളുടെ അടുത്ത് ഒരുമിച്ചുകൂടുകയും ഭക്ഷണം ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ജനങ്ങളുടെ പ്രവൃത്തി നിഷിദ്ധമായ അനാചാരമാണ്. അതിനെ തടുത്താല്‍ പ്രതിഫലം ലഭിക്കും. അതുമൂലം ദീനിന്‍റെ അടിത്തറ സ്ഥിരപ്പെടും. ഇസ്ലാമിനെയും മുസ്ലിംകളെയും ശക്തിപ്പെടുത്തും. [ഇആനത്ത് 2 /142]

എന്നാല്‍ മരണപ്പെട്ട വ്യക്തിയുടെ വീട്ടുകാര്‍ ജനങ്ങള്‍ക്ക്‌ വേണ്ടി ഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കല്‍ ആക്ഷേപിക്കപ്പെടുന്ന അനാചാരമാണ്. [ശറഹുല്‍ ബഹ്ജ]

ചുരുക്കത്തില് ഇന്ന് നമ്മുടെ നാട്ടില് നടക്കുന്ന മരണപ്പെട്ട
വ്യക്തിയുടെ പേരില് നിശ്ചിത ദിവസങ്ങളില് ഭക്ഷണമുണ്ടാക്കി സല്ക്കരിക്കല്
അനാചാരമാണെന്ന് വ്യക്തം.

⏩ഒരാൾ മരണപ്പെട്ടാൽ അയാളുടെ വീട്ടിൽ 3,7,15,40 എന്നീ ദിവസങ്ങളിൽ ഭക്ഷണമുണ്ടാക്കി ജനങ്ങളെ ക്ഷണിച്ച് വരുത്തി തീറ്റിക്കുന്ന സമ്പ്രദായം ചില ആളുകൾക്കിടയിൽ കാണാം.

⏩ചിലർ വർഷം പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ ആണ്ട് എന്ന പേരിലും ഈ സമ്പ്രദായം നടത്തുന്നു.
⏩ഇതിന് ഇസ്ലാമിൽ ഒരു തെളിവും കാണാൻ സാധ്യമല്ല.
⏩റസൂൽ(സ്വ)യും സ്വഹാബത്തും ഇത്തരം സമ്പ്രദായങ്ങൾ നടത്തിയിട്ടില്ലെന്ന് മാത്രമല്ല അത്തരം പരിപാടികൾ നിരോധിക്കുകയാണ് ചെയ്തിട്ടുളളത്.

✅എന്നാൽ മരണപ്പെട്ട വ്യക്തിയുടെ വീട്ടുകാർക്ക് അന്നേ ദിനം ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്ത് അവരെ ഭക്ഷിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കണമെന്ന് നബി(സ്വ) ആവശ്യപ്പെടുന്നു.

عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ: لَمَّا جَاءَ نَعْيُ جَعْفَرٍ، قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «اصْنَعُوا لِأَهْلِ جَعْفَرٍ طَعَامًا، فَإِنَّهُ قَدْ جَاءَهُمْ مَا يَشْغَلُهُمْ»
👉അബ്ദുല്ലാഹിബ്നു ജഅ്ഫർ(റ):ജഅ്ഫർ(റ) ന്റെ മരണ വാർത്ത വന്നപ്പോൾ നബി(സ്വ) പറഞ്ഞു:”ജഅ്ഫറിന്റെ കുടുംബത്തിന് ഭക്ഷണമുണ്ടാക്കി അവരെ ഭക്ഷിപ്പിക്കൂ.അതിൽ നിന്നെല്ലാം അശ്രദ്ധമാക്കുന്ന ഒരു വാർത്തയാണ് അവർക്ക് വന്നിട്ടുളളത്”
📚(തുർമുദി)

✅ഇമാം ശാഫി(റ) പറയുന്നു.

وَأُحِبُّ لِجِيرَانِ الْمَيِّتِ أَوْ ذِي قَرَابَتِهِ أَنْ يَعْمَلُوا لِأَهْلِ الْمَيِّتِ فِي يَوْمِ يَمُوتُ، وَلَيْلَتِهِ طَعَامًا يُشْبِعُهُمْ فَإِنَّ ذَلِكَ سُنَّةٌ، وَذِكْرٌ كَرِيمٌ، وَهُوَ مِنْ فِعْلِ أَهْلِ الْخَيْرِ قَبْلَنَا، وَبَعْدَنَا
“മരണമടഞ്ഞവന്റെ കുടുംബത്തിന് വേണ്ടി ആ ദിവസം അയൽവാസികളും ബന്ധുക്കളും ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്ത് കഴിപ്പിക്കുന്നത് ഞാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു.നിശ്ചയം അത് സുന്നത്താണ്.അത് നമ്മുടെ പൂർവ്വികരുടെയും ശേഷക്കാരുടെയും ഉത്തമ കർമമാണ്”
📚(അൽ-ഉമ്മ്)

🚫എന്നാൽ മരിച്ച വീട്ടുകാർ ഭക്ഷണം ഉണ്ടാക്കി ആളുകളെ ക്ഷണിക്കുന്നത് നിരോധിക്കുന്നു.

عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيِّ، قَالَ: «كُنَّا نَرَى الِاجْتِمَاعَ إِلَى أَهْلِ الْمَيِّتِ وَصَنْعَةَ الطَّعَامِ مِنَ النِّيَاحَةِ»

ജരീർ(റ) നിവേദനം:”മരിച്ച വീട്ടിൽ ഒരുമിച്ച് കൂടി അവിടെ ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്ത് കഴിക്കുന്ന സമ്പ്രദായത്തെ നിഷിധമാക്കപ്പെട്ട കൂട്ടകരച്ചിലിന്റെ ഇനത്തിൽ തന്നെയായിരുന്നു ഞങ്ങൾ പരിഗണിച്ചിരുന്നത്”
📚(ഇബ്നു മാജ,അഹമ്മദ്,നസാഈ)

❇ഇമാം നവവി(റ) പറയുന്നു

وَأَمَّا إصْلَاحُ أَهْلِ الْمَيِّتِ طَعَامًا وَجَمْعُ النَّاسِ عَلَيْهِ فَلَمْ يُنْقَلْ فيه شئ وَهُوَ بِدْعَةٌ غَيْرُ مُسْتَحَبَّةٍ هَذَا كَلَامُ صَاحِبِ الشَّامِلِ وَيُسْتَدَلُّ لِهَذَا بِحَدِيثِ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ " كُنَّا نَعُدُّ الِاجْتِمَاعَ إلَى أَهْلِ الْمَيِّتِ وَصَنِيعَةَ الطَّعَامِ بَعْدَ دَفْنِهِ مِنْ النِّيَاحَةِ " رَوَاهُ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَابْنُ مَاجَهْ بِإِسْنَادٍ صَحِيحٍ

“എന്നാൽ മയ്യിത്തിന്റെ കുടുംബക്കാർ ഭക്ഷണമുണ്ടാക്കി ജനങ്ങളെ അതിനു വേണ്ടി ഒരുമിച്ച് കൂട്ടൽ അനുവദനീയമാണെന്നതിന് യാതൊരു രേഖയുമില്ല.അത് ചീത്തയായ അനാചാരമാണ്.ഇതിന് ജരീർ(റ) നിവേദനം ചെയ്യുന്ന മറമാടിയതിന് ശേഷം മയ്യിത്തിന്റെ കുടുംബക്കാർ ഭക്ഷണമുണ്ടാക്കി അതിൽ ഒരുമിച്ച് കൂടുന്നതിനെ ഞങ്ങൾ നിഹായത്തായാണ് ഗണിച്ചിരുന്നത് എന്ന ഹദീസ് തെളിവാക്കപ്പെടും.”
📚(ശറഹുൽ മുഅദ്ദബ്)

وَمَا اُعْتِيدَ مِنْ جَعْلِ أَهْلِ الْمَيِّتِ طَعَامًا لِيَدْعُوا النَّاسَ عَلَيْهِ بِدْعَةٌ مَكْرُوهَةٌ كَإِجَابَتِهِمْ لِذَلِكَ لِمَا صَحَّ عَنْ جَرِيرٍ كُنَّا نَعُدُّ الِاجْتِمَاعَ إلَى أَهْلِ الْمَيِّتِ وَصُنْعَهُمْ الطَّعَامَ بَعْدَ دَفْنِهِ مِنْ النِّيَاحَةِ وَوَجْهُ عَدِّهِ مِنْ النِّيَاحَةِ مَا فِيهِ مِنْ شِدَّةِ الِاهْتِمَامِ بِأَمْرِ الْحُزْنِ
👉“മയ്യിത്തിന്റെ വീട്ടുകാർ ഭക്ഷണമുണ്ടാക്കി അതിലേക്ക് ജനങ്ങളെ ക്ഷണിക്കുന്ന ഈ പതിവ് വെറുക്കപ്പെട്ട ദുരാചാരമാണ്.അതിന് ക്ഷണിച്ചാൽ സ്വീകരിക്കുന്നതും ഇപ്രകാരം തന്നെ .കാരണം ജരീർ(റ) നിന്ന് സ്വഹീഹ് ആയ ഹദീസ് ഉദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.”
📚(തുഹ്ഫ)

👉🏾ഇതേ കാര്യം തന്നെ
📚മുഗ്നി,ശറഹു ബഹ്ജ,ഇയാനത്തു ത്വലിബീൻ,തുഹ്ഫത്തുൽ അഹ് വദി തുടങ്ങിയ നിരവധി ഗ്രന്ധങ്ങളിൽ കാണാൻ സാധിക്കും.

🎯മരിച്ച വീട്ടുകാർക്ക് അന്നേ ദിവസം ഭക്ഷണമുണ്ടാക്കി കൊടുക്കൽ സുന്നത്താണ്.

🎯മരിച്ച വീട്ടുകാർ ഭക്ഷണമുണ്ടാക്കി അതിലേക്ക് ആളുകളെ ക്ഷണിക്കുന്നതിന് നബി(സ്വ)യുടെ മാതൃകയില്ല.

🎯സ്വഹാബത്ത് ഈ സമ്പ്രദായത്തെ വെറുത്തിരുന്നു.

🎯ഇത്തരം സദസ്സുകളിലേക്കുളള ക്ഷണം സ്വീകരിക്കുന്നതും വെറുക്കപ്പെട്ടതാണ്.

🎯ഇത്തരം ബിദ്അത്തുകളിൽ നിന്നും മാറി നിൽക്കുക.നബി(സ്വ)യുടെ മാതൃകയില്ലാത്ത പ്രവർത്തനങ്ങൾ വിഫലം

🎯 ഇബ്നു മസ്ഊദ്(റ) പറഞ്ഞത് നമ്മുടെ ഓർമയിലുണ്ടാക്കട്ടെ അദ്ദേഹം  പറഞ്ഞു:”നന്മയുദ്ദേശിച്ച എത്രയോ ആളുകളുണ്ട് ,ഉദ്ദേശിച്ച നന്മ ഒരിക്കലും അവർക്ക് ലഭിച്ചിട്ടില്ല